Amerikaans Congres blokkeert veto president Obama over 9/11

Een nieuwe wet maakt het mogelijk voor nabestaanden van 9/11 om Saudi-Arabië aan te klagen.

Archieffoto van een ontmoeting tussen Obama en de Saudische koning Salman (midden) in 2016. Foto Carolyn Kaster/ AP

Het Congres heeft president Obama een dreun bezorgd. De Saoedische regering kan worden aangeklaagd voor betrokkenheid bij 9/11.

Het bondgenootschap met Saoedi-Arabië komt in de VS steeds meer onder druk te staan. Het Congres blokkeerde woensdag een veto van president Barack Obama. Daardoor kan de regering van Saoedi-Arabië aangeklaagd worden wegens betrokkenheid bij de aanslagen van 11 september 2001.

Obama had een wet die dat mogelijk maakte, eerder met een veto tegengehouden. Hij vreest dat het bondgenootschap, in de VS zeer impopulair, lijdt onder mogelijke rechtszaken. Ook voorziet hij dat buitenlandse mogendheden soortgelijke wetten gaan aannemen, wat tot problemen voor Amerikanen in het buitenland kan leiden. De wet maakt volgens de president een einde aan de soevereiniteit van buitenlandse mogendheden.

Gênant

Obama’s woordvoerder Josh Earnest noemde de stemming “het gênantste dat de Senaat heeft gedaan sinds 1983″. Earnest doelt daarmee op een conflict tussen de Senaat en toenmalig president Ronald Reagan over een binnenlandse wet.

Opmerkelijk was hoe massaal het verzet tegen Obama’s veto was, ook in zijn eigen partij. Van de honderd senatoren stemden er 97 tegen zijn veto, en één voor, de Democratische fractievoorzitter Harry Reid. In het Huis van Afgevaardigden stemden 348 tegen en 77 voor.

Het Congres is al langere tijd kritisch over de houding van de regering ten opzichte van Saoedi-Arabië. Om strategische redenen steunt Obama, net als zijn voorgangers, de omstreden monarchie. Het Huis van Afgevaardigden probeerde een week geleden de verkoop van Amerikaanse tanks en pantservoertuigen aan Saoedi-Arabië ter waarde van ruim 1 miljard dollar tegen te houden. Volgens een ruime meerderheid in het Huis moeten er geen wapens aan de bondgenoot worden verkocht zolang het land betrokken is bij de oorlog in Jemen.

Onderzoeksrapport

Na druk van Obama ging de Senaat toch akkoord met de verkoop van zo’n 150 tanks. Maar ook daar was veel gemor te horen in beide partijen. Zo zei de Democraat Chris Murphy: “Als we echt het wereldwijde extremisme willen terugdringen, moeten we erkennen dat de verspreiding van de Saoedische islamitische ideologie deel van het probleem is.”

In juli werden 28 geheim gehouden pagina’s vrijgegeven van een Amerikaans onderzoeksrapport over 9/11. Daarin stond geen direct bewijs voor Saoedische betrokkenheid bij de aanslagen, maar het rapport beschreef wel indirecte connecties.

Zo legt het rapport geldstromen bloot tussen Saoedische regeringsfunctionarissen en de kapers. Osama Basnan, die banden onderhield met twee kapers in Californië, kreeg geld van de voormalige Saoedische ambassadeur in Washington.De regering-Obama zegt dat de vrijgegeven pagina’s niet de conclusie rechtvaardigen dat Saoedische regering op enigerlei wijze bij de aanslagen betrokken was. Vijftien van de negentien kapers hadden een Saoedisch paspoort.