Rutte roept Rusland opnieuw op mee te werken berechting daders MH17

“In de volgende fase moet het net zich verder sluiten en moeten we de daders in beeld brengen.”

Mark Rutte wordt gefotografeerd door een Noord-Koreaanse militair tijdens zijn bezoek aan de grens van Noord- en Zuid-Korea. De premier is in Zuid-Korea voor een handelsmissie. Foto Remko de Waal/ANP

Premier Rutte roept Rusland opnieuw met klem op om alle medewerking te verlenen die leidt tot berechting van de daders die vlucht MH17 hebben neergehaald.

In een reactie vanuit Seoul, waar hij deze dagen op een economische handelsmissie was, noemde hij de resultaten van het internationale justitieteam een belangrijke stap in het proces. Het team presenteerde vandaag het “onomstotelijke bewijs” dat het toestel van Malaysia Airlines is neergeschoten met een uit Rusland afkomstige Boekraket. Ook “kan bewezen worden” dat de raket is afgevuurd vanaf een landbouwveld in Pervomajski, een plaats die op dat moment in handen was van pro-Russische separatisten. Rutte:

“Wat we nu weten, zijn belangrijke feiten. Ik denk dat we echt een stap verder zijn hierdoor. In de volgende fase moet het net zich verder sluiten en moeten we de daders in beeld brengen. En dan op zo’n manier dat het ook strafrechtelijk standhoudt.”

‘Poetin nog niet gebeld’

Veel partijen in de Tweede Kamer vinden dat de betrokkenheid van Rusland bij de gebeurtenissen nu overtuigend is aangetoond en dat van Moskou volledige medewerking aan het strafrechtelijk onderzoek moet worden geëist. D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma vindt dat “dit een einde maakt aan alle bizarre Russische complottheorieën”:

“Rusland heeft er alles aan gedaan om het onderzoek te frustreren. Maar het is van cruciaal belang dat Rusland hiermee stopt en volledig meewerkt aan het onderzoek.”

Rutte zei dat eveneens in zijn reactie:

“Alle inspanningen moeten erop gericht zijn om de daders te vinden op alle niveaus. Wat je kan vaststellen is dat de raket uit Rusland kwam en naar Rusland terugging en dus roepen we opnieuw de Russen ferm op om alle medewerking te verlenen, conform de resolutie die ze twee jaar geleden zelf ondertekend hebben. Die oproep zal ook na vandaag weer internationaal klinken.”

Op de vraag wat hij kan doen om Rusland verder onder druk te zetten, antwoordde de premier:

“Het is van groot belang dat we dit stap voor stap doen. In een volgende fase als we de daders in beeld hebben, kunnen we pas conclusies trekken over betrokkenheid van landen. Als we nu conclusies trekken die verder gaan dan het feitenmateriaal toestaat dan zou dit de indruk kunnen wekken dat we politiek conclusies trekken. Dat kan het vinden en berechten van de daders juist in gevaar brengen. Dus met uitspraken daarover ben ik heel voorzichtig. Wij zijn geen onderzoekers. We kunnen conclusies trekken op basis van concrete personen en zover is het nog niet.”

Hij heeft dan ook nu nog geen contact gehad met de Russische president Poetin. “Zo werkt het niet, dit nieuws is een uur oud. Zodra dat nodig is, zal ik dat doen, maar of en wanneer dat is iets wat een zeer zorgvuldige timing vergt.”

‘Nederland leeft mee’

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt vindt dat “we niet lang meer kunnen wachten” met het opzetten van een internationale rechtbank voor de berechting van de daders. ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind wil van het kabinet weten of zo’n rechtbank “de beste weg naar gerechtigheid is”:

“We willen zoveel mogelijk opheldering krijgen over de betrokkenen. Rusland kan hen dan wel in bescherming willen nemen, de druk moet in ieder geval zo hoog mogelijk worden opgevoerd. Een vervolg door een multinationale rechtbank kan leiden tot een internationaal opsporingsbevel.”

Rutte vind dat soort stappen nu nog te vroeg. De premier herhaalde dat Nederland ‘schouder aan schouder’ staat met de nabestaanden van slachtoffers.

“De nabestaanden hebben vandaag weer een loodzware dag moeten meemaken. De hele wereld realiseert zich dat hun geduld op een verschrikkelijke manier op de proef gesteld wordt. Ieder keer als er weer nieuws over dit onderwerp is, rijt dit hun wonden weer open. Dat is zeer emotioneel voor ze. Ik wil ze laten weten dat heel Nederland onverminderd met ze meeleeft.”