Kamer: haal de rechtspraak uit de Justitiebegroting

PvdA steunt oppositiepartijen, terwijl minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) tegen deze aanpassing is.

Foto Roos Koole/ANP

De rechterlijke macht moet een eigen begroting krijgen omdat dat past bij haar onafhankelijke positie in de rechtsstaat. Dat vindt de Tweede Kamer. De rechtspraak staat nu nog op de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Andere onafhankelijke colleges, zoals de Algemene Rekenkamer en de Nationale Ombudsman, hebben wel een eigen begroting.

Zes oppositiepartijen, waaronder SP en D66, hebben een voorstel ingediend om dit te veranderen. Coalitiepartij PvdA wil het voorstel aan een meerderheid helpen, bevestigt Tweede Kamerlid Jeroen Recourt desgevraagd. Het kabinet is tegen zo’n aanpassing.

De rechterlijke macht vraagt al langer om deze aparte status. Afgelopen voorjaar schreef voorzitter Frits Bakker van koepelorganisatie Raad voor de Rechtspraak in zijn jaarverslag: „Niet het huishoudboekje van Veiligheid en Justitie hoort leidend te zijn, maar wat er nodig is voor goede rechtspraak.”

Volgens de initiatiefnemers zal er in de praktijk weinig veranderen. Rechtbanken krijgen via de Raad voor de Rechtspraak een vast bedrag per rechtszaak. Die bedragen worden elke drie jaar vastgesteld in een overleg tussen de koepelorganisatie en de minister van Justitie. Deze procedure blijft hetzelfde.

Volgens initiatiefnemer Michiel van Nispen (SP) is dit vooral een principieel punt. Als er bezuinigd wordt op de derde staatsmacht verdient dat een aparte discussie, zegt hij. „Zo’n debat heb ik een beetje gemist de afgelopen jaren.”

Hoge werkdruk

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) vermoedt andere bedoelingen, zei hij deze week in de Kamer: „Op de achtergrond hoor ik: wij willen gewoon onze eigen begroting en wij willen daar zelf over gaan.” Dat kan niet de bedoeling zijn, zegt Dijsselbloem. „Laat ik het dan ook maar principieel maken. De onafhankelijkheid van de rechtspraak gaat over de uitspraken die de rechter in zaken doet. De Raad voor de rechtspraak is niet onafhankelijk wat het financieel beheer betreft.”

Lees ook En nu zijn de rechters woedend, een reportage over de onvrede onder rechters in 2015

Rechters klagen de laatste jaren over bezuinigingen en een hoge werkdruk. Vorig jaar gingen rechters in toga de straat op om te demonstreren. Ze waren vooral boos over het plan om zeven rechtbanklocaties te reduceren tot nevenvestigingen. Dat plan is sinds vorige week van de baan. Op Prinsjesdag werd bekend dat de rechtspraak er volgend jaar weer geld bij krijgt.