Commentaar

Peres’ aanhoudende strijd voor vrede zal worden gemist

Het is een memorabel beeld dat aan de vannacht op 93-jarige leeftijd overleden oud-president en oud-premier van Israël Shimon Peres zal vastgeklonken blijven: de foto van hem als minister van Buitenlandse Zaken samen met de Palestijnse leider Yasser Arafat en de Israëlische premier Yitzhak Rabin die in Oslo de Nobelprijs voor vrede in ontvangt nemen. Het is het beeld van hoop. Een jaar ervoor waren de Oslo-akkoorden getekend die reël uitzicht boden op vrede tussen Israël en de Palestijnen.

©

©

Dat was 1994. De vrede is er nooit gekomen. Integendeel, het Midden-Oosten Vredes Proces zoals de kenmerkende instrumentele benaming luidt, is voor de zoveelste keer op sterven na dood. Peres heeft de laatste jaren van zijn leven hulpeloos moeten toezien hoe zijn politieke erfenis verder achter de horizon verdween. De huidige generatie leiders die de vrede tot stand zou moeten brengen is tot weinig meer in staat. Ondertussen neemt de verwijdering tussen Israëliërs en Palestijnen, de mensen om wie het uiteindelijk gaat, alleen maar toe.

Shimon Peres was het levende bewijs dat personen in de politiek wel degelijk het verschil kunnen maken. Dat is zeker in de ingewikkelde Israëlische politiek met zijn diverse stromingen al een hele prestatie. Peres, een leven lang actief in de politiek op diverse plekken, wist niet alleen te overleven maar ook op het juiste moment toe te slaan. Het was deze gave die in 1993 zorgde voor de Oslo-akkoorden. Rabin was toen weliswaar premier maar al het voorwerk was gedaan door de politieke alleskunner Peres.

Tot op het laatste moment is hij zich ook voor zijn vredesproject blijven inzetten. In de ceremoniële functie als president vertegenwoordigde Peres de ‘zachte’ kant die telkens maar bleef benadrukken dat er geen ander alternatief dan vrede was. Dat maakte hem in het buitenland ook zo populair. In eigen land was die populariteit minder vanzelfsprekend.

De reacties uit de wereld op de dood van Peres wijzen allemaal in dezelfde richting. Alom wordt zijn rol als man van de vrede geroemd. Maar die mooie woorden kunnen tevens beschouwd worden als tekenen van frustratie over de situatie van nu. Dat geldt zeker voor iemand als de Amerikaanse president Barack Obama. Wat zijn verre voorganger Bill Clinton in de jaren negentig nog wel lukte – de partijen in het Midden-Oosten bij elkaar brengen – was hem niet gegeven.

Nog altijd geldt dat zonder de Verenigde Staten een oplossing in het Israëlisch-Palestijnse conflict onmogelijk is. En met mensen van het kaliber Peres. Mensen die nu zo node worden gemist.