Onderzoek Kamer naar Panama Papers gestrand

PvdA en GroenLinks krijgen geen steun voor mini-enquête naar rol die Nederland speelt bij internationale belastingconstructies.

Leden van de vaste Kamercommissie Financiën, met onder anderen de Kamerleden Merkies (SP, links) en Nijboer (PvdA, tweede van links). Foto ANP / Bart Maat

Er is voorlopig geen parlementaire steun voor een zogeheten mini-enquête naar de Panama Papers en de rol die Nederland speelt bij internationale belastingconstructies. Dat bleek woensdag in de Tweede Kamer bij de bespreking van de onderzoeksopzet in de commissie Financiën.

PvdA en GroenLinks kregen geen steun voor een gezamenlijk voorstel tot een ‘parlementaire ondervraging’ van vertegenwoordigers van Nederlandse trustkantoren en belastingadviseurs. Die ondervraging is een nieuw onderzoeksinstrument waarbij de Kamer getuigen in een versnelde procedure onder ede, verplicht en in het openbaar, kan horen. Alleen de ChristenUnie steunde het initiatief van de PvdA en GroenLinks. De SP, die nog een stap verder wilde gaan door ook vertegenwoordigers van multinationals als Ikea en Google op te roepen, bleek al eerder geen medestanders in de Kamer te hebben.

In april lekten een groot aantal documenten uit met gegevens van over internationale cliënten die gebruik maakten van een trustkantoor in Panama om grote vermogens buiten het zicht van de fiscus in belastingparadijzen te stallen. Daarbij doken ook namen op van een aantal Nederlandse partijen, zowel particuliere klanten, bedrijven als belastingadviseurs en Nederlandse trustfirma’s. Een deel van de Tweede Kamer wilde hierop nader onderzoek naar de rol die Nederland speelt als draaischijf van belastingontduiking.

Partijen oneens over aandacht multinationals

De drie linkse partijen bleken het uiteindelijk zelf oneens over de reikwijdte van het door hun gewenste onderzoek – met of zonder aandacht voor multinationals die ook van fiscale routes via Nederland gebruik maken.

Regeringspartij VVD was altijd al huiverig om een openbare hoorzitting met een verplicht karakter in te zetten om de reputatie van Nederland als fiscaal vriendelijk land onder de loep te nemen. Ook het CDA noemde donderdag de parlementaire ondervraging „niet het juiste middel”. Om die reden wilde Kamerlid Pieter Omtzigt het voorstel van PvdA en GroenLinks niet steunen. D66 wilde geen nader onderzoek steunen waar niet voldoende draagvlak voor was. Inhoudelijk hield die partij zich op de vlakte.

Na afloop van het commissieoverleg dienden Groenlinks en PvdA niettemin hun onderzoeksvoorstel toch „ongewijzigd” bij het bestuur van de Kamer in, het presidium. Kamerlid Rik Grashoff van GroenLinks hoopt dat het presidium het toch voor een plenaire debat wil agenderen, waarna elke partij erover zal moeten stemmen. Grashoff ziet nog mogelijkheden om andere partijen dan toch voor hun parlementaire ondervraging te winnen. „De strijd is nog niet gestreden.” De SP was donderdag nog niet bereid om die steun toe te zeggen.