Kamer keert zich tegen plan VVD om Antillianen te weren

Coalitiepartner PvdA steunt initiatiefwet VVD niet, noemt deze in Kamerdebat “onrechtmatig” en “discriminerend”.

VVD-Kamerlid Andre Bosman ziet zijn initiatiefwet sneuvelen omdat coalitiepartner PvdA zijn voorstel te ver vindt gaan. Foto ANP / Bart Maat

De mogelijkheid om Antillianen zonder werk, inkomsten of opleiding terug te sturen, lijkt verder weg dan ooit. Nagenoeg de hele Tweede Kamer keerde zich woensdag tegen een initatiefwetsvoorstel van het VVD-Kamerlid André Bosman waarin dit geregeld wordt.

Al meer dan twintig jaar debatteert de Tweede Kamer over wetgeving waarmee criminele Antillianen uit Nederland kunnen worden geweerd. In 2012 spraken PvdA en VVD in het regeerakkoord af dat hier wetgeving voor moet komen.

Volgens Bosman mogen „kansarme Antillianen op Curaçao, Aruba of Sint Maarten niet kansloos zijn in Nederland”. Hij had voor een Kamermeerderheid gerekend op coalitiegenoot PvdA, omdat dit onderwerp in het regeerakkoord staat. Maar die partij vindt dit voorstel te ver gaan.

PvdA-Kamerlid Roelof van Laar liet weinig heel van het VVD-voorstel. „Onrechtmatig en discriminerend”, noemde hij het. En hij had Bosman ervoor gewaarschuwd bij de eerste besprekingen van zijn wetsproeve. Die had ingrijpend herschreven moeten worden om steun van de PvdA te krijgen. „Er is veel veranderd, alleen niets fundamenteel”, aldus Van Laar.

‘Voorstel in praktijk fopspeen’

Wetgeving is nu verder weg dan ooit, was het oordeel van het CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg. Er ligt volgens haar wetgeving klaar op het ministerie van Justitie om het vestigingsbeleid voor alle landen binnen het koninkrijk te regelen. Maar het plan van Bosman is eenzijdige wetgeving waar alleen Nederland over beslist. Op die manier is volgens haar geen overeenstemming te bereiken met de Caraïbische partners. En worden de gevolgen van het wetsvoorstel „door de eerste de beste rechter afgeschoten. Het lijkt heel stoer, maar het zal in de praktijk een fopspeen zijn. Dat is onze eer te na.”

D66 zei dat deze wet in strijd is met het EU-recht en internationale verdragen. „De VVD heeft niets gedaan met de vernietigende kritiek van de Raad van State”, aldus het D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. „De wet leidt tot een tweederangs Nederlanderschap. Dat is voor ons onacceptabel.”

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) had zichtbaar moeite met de brede kritiek op zijn partijgenoot. Normaal gesproken spreekt het kabinet zich in de Tweede Kamer uit over initiatiefwetsvoorstellen: positief of negatief. Maar Dijkhoff hield zich op de vlakte. „De juridische bezwaren leiden niet tot een negatief oordeel”, zei hij. En of het wetsvoorstel juridisch haalbaar was? „Dat is aan de rechter. Maar we zeggen niet bij voorbaat dat dit het nooit gaat halen.” Tot woede van Van Toorenburg. „Als dit het is, ben ik verbijsterd over de lafheid van dit kabinet.”

Het is de vraag of PvdA en VVD nog deze kabinetsperiode die passage uit het regeerakkoord kunnen nakomen. Want er ligt inderdaad nog een wetsvoorstel klaar op het ministerie, zo bevestigde Dijkhoff. Maar die stamt nog uit de tijd (2008) van voormalig minister Hirsch Ballin (CDA) van Justitie. „En op de Antillen gingen de handen er toen ook al niet voor op elkaar.”

Dinsdag stemt de Kamer. Maar Bosman heeft zijn hoop al laten varen. „Ik kan ook stemmen tellen”, zei hij na afloop.