Israëlische oud-president Shimon Peres (93) overleden

De voormalige president en premier van Israël Shimon Peres lag sinds een beroerte eerder deze maand in het ziekenhuis.

Shimon Peres tijdens een banket met koning Willem-Alexander bij een bezoek aan Nederland in oktober 2013. Foto Jerry Lampen/ANP

Voormalig president en premier van Israël Shimon Peres is woensdag op 93-jarige leeftijd overleden, zo meldt onder meer de Jerusalem Post. Eerder deze maand werd hij al in een ziekenhuis opgenomen na een beroerte.

Aanvankelijk was zijn situatie nog stabiel, maar dinsdag verslechterde Peres snel. Hij overleed in bijzijn van zijn familie. Waarschijnlijk wordt Peres vrijdag begraven.

Peres, die in 1934 als kind uit Polen naar Palestina emigreerde, gold als een van de laatste overlevende stichters van de staat Israël. Hij was onder meer betrokken bij de planning van het Suez-offensief tegen Egypte (1956) en bij het Israëlische nucleaire wapenprogramma.

Peres was in twaalf Israëlische kabinetten minister, tweemaal premier en van 2007 tot 2014 president. In 1994 kreeg hij, samen met de later vermoorde Israëlische premier Yitzhak Rabin en de Palestijnse leider Yasser Arafat, de Nobelprijs voor de Vrede voor het sluiten van de Oslo-akkoorden, die tot vrede tussen Israël en de Palestijnen moest leiden.

Hoewel Peres jarenlang probeerde de illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever terug te dringen, stond hij als minister van Defensie zelf aan het begin ervan. In 1975 kregen kolonisten toestemming zich te vestigen in een militair kamp. Tijdelijk, zo was de bedoeling, maar nadat ze naar een andere plek werden overgeplaatst, gingen ze niet meer weg.

In een reactie laat de Israëlische premier Netanyahu weten persoonlijk geraakt te zijn door het overlijden van Peres. Het Israëlische kabinet komt later op woensdag bij elkaar om Peres te herdenken.

Twitter avatar IsraeliPM PM of Israel Prime Minister Benjamin Netanyahu and his wife Sara express deep personal sorrow over the passing of former President of Israel Shimon Peres

Peres’ zoon Chemi sprak de pers toe bij het ziekenhuis waar zijn vader overleed:

“Hij was een van de vaders van de staat Israël en diende ons volk al voordat we een land hadden. Het werkte onvermoeibaar voor Israël, vanaf de eerste dag van Israël, tot de laatste dag van zijn leven. Het was een voorrecht tot zijn familie te behoren, maar vandaag voelen we dat de hele staat Israël en de wereldgemeenschap dit grote verlies delen.”

Volgens zijn schoonzoon Rafi Walden is Peres zonder te lijden overleden. Wereldleiders die Peres in zijn laatste jaren ontmoetten waren volgens hem “als studenten die voor een rabbijn stonden, opgetogen om van hem te leren.”

Een van die wereldleiders was de Amerikaanse president Barack Obama. Hij roemde Peres’ rol als moreel kompas:

“Een licht is gedoofd, maar de hoop die hij ons gaf zal altijd blijven branden. Er zijn weinig mensen die de loop van de menselijke geschiedenis veranderen, niet slechts door hun rol erin, maar omdat ze ons moreel voorstellingsvermogen uitbreiden en ons dwingen meer van onszelf te verlangen. Zo iemand was mijn vriend Shimon.”

Ook voormalig president Bill Clinton, die met Peres werkte aan de Oslo-akkoorden, zegt Peres te zullen missen.

Mahmoud Abbas, president van de Palestijnse Autoriteit, zei in een verklaring de familie van Peres een condoleancebrief te hebben gestuurd, waarin hij zijn verdriet uit en medeleven betuigt. Peres was volgens Abbas een partner in het bereiken van “vrede onder de moedigen”.

“Peres spande zich tot het laatste moment van zijn leven in om een rechtvaardige vrede te bereiken, voortvloeiend uit de Oslo-akkoorden.”

Minister-president Rutte reageert vanuit Zuid-Korea, waar hij op handelsmissie is, op het overlijden van Peres, via een verklaring op Facebook: