De strijdbijl begraven, maar hoe nu verder met Labour?

Labourcongres Op het partijcongres in Liverpool staat het ‘socialisme’ weer centraal. Maar krijg je daarmee ook de kiezers terug?

Foto Paul Ellis/AFP

Hoe ziet „het socialisme van de 21ste eeuw” eruit dat partijleider Jeremy Corbyn woensdag beloofde op het Labourcongres in Liverpool? Meer geld voor scholen. Meer ruimte voor gemeenten om schulden te maken voor financiering van bouwprojecten. Overheidssteun voor noodlijdende sectoren als de staalindustrie, somde hij op.

Eerder had Corbyns rechterhand en schaduwminister voor Financiën John McDonnell al een minimumloon van 10 pond aangekondigd (nu nog ruim 7 pond). Ook wil McDonnell, die de werken van Marx, Lenin en Trotski als belangrijkste invloeden ziet, dat de financiële sector puur voor het algemeen goed werkt.

Na de bittere leiderschapsstrijd werd in Liverpool het erfgoed van Tony Blairs derde weg in de Mersey gegooid. Of, zoals McDonnell, de ideologische kracht achter Corbyn, het zei:

„Socialisme hoeft je niet meer te fluisteren in deze partij.”

De strijdbijl begraven. Helen. Samen verder. Dat waren de clichés. Tegelijkertijd werd duidelijk waar de volgende inhoudelijke twist over gaat: immigratie.

In Corbyns kijk op socialisme is immigratie een groot goed. Hij wil dat immigranten het Verenigd Koninkrijk kunnen bereiken, ook na Brexit. Corbyn erkent dat door zorgen over immigratie miljoenen traditionele Labourstemmers bij het Brexit-referendum tegen het partijstandpunt (‘Blijven’) stemden. Hij denkt dat het aanpakken van malafide uitzendbureaus en meer investeren in zorg de onvrede kan wegnemen.

Een van de opvallendste momenten tijdens het Labour-congres: de speech van John McDonnell, over dat je niet meer hoeft te fluisteren over socialisme (tekst gaat verder na de video):

Immigratiebeleid

Een centristische stroming binnen Labour denkt dat alleen het voorstellen van een strenger immigratiebeleid en het vrij verkeer van personen na de Brexit ter discussie te stellen de enige manier is waarop Labour bij de nieuwe verkiezingen succesvol kan zijn. Ook moeten migranten beter hun best doen in te burgeren en deel van de samenleving te worden, bepleiten Lagerhuisleden als Chuka Umunna en Angela Rayner.

De conservatieve working class, die tegen immigratie is en gecharmeerd is van de standpunten van UKIP, wegzetten als ‘racisten’, is volgens Umunna „ongelofelijk neerbuigend”.

Labour-politici als Umunna en Rayner maken ook een simpele rekensom. Wil Labour bij volgende verkiezingen de meerderheid halen, dan moet het 10 tot 15 procent meer stemmen behalen dan de huidige peilingen voorspellen. Dat betekent dat de conservatievere kiezers moeten worden teruggewonnen. Op het congres werden aanhangers van deze strategie weggezet als ‘rode UKIP’ers’.

De Londense burgemeester Sadiq Khan pleitte, tegen de stemming van het congres in, voor effectiviteit boven louter idealen. Zelf ziet hij migranten graag naar Londen komen, maar toont hij zich ook bezorgd over de gevolgen van massa-immigratie. In zijn toespraak van elf minuten gebruikte hij 38 keer het woord ‘macht’. Idealen zijn lovenswaardig, maar wat meer realisme leidt tot macht.

Een ander opvallend moment: de speech van de Londense burgemeester Khan:

Als Labour aan de macht is, kan de partij het land verheffen. Zonder macht blijft de socialistische revolutie van Corbyn beperkt tot partijcongressen en afdelingsvergaderingen.