China is driemaal groter dan je dacht

PAD Schinkel, Maarten PAD 013

Hotels, wijngaarden, wolkenkrabbers, Hollywoodconcerns, huizen, fabrieken, havens, verzekeraars. Chinese investeerders kopen veel, erg veel in het Westen. Baker & McKenzie, een advocatenkantoor, schatte begin dit jaar dat Chinese staatsmaatschappijen en private investeerders in 2015 zo’n 23 miljard dollar in Europa investeerden, en 18 miljard in de VS. Waarschijnlijk is dit een forse onderschatting van het totaal. Alleen al de nu lopende aankoop van het Zwitserse Syngenta door ChemChina is ruim 40 miljard dollar waard.

Wie graag naar voetbal kijkt, mag zich realiseren dat Slavia Praag, Espanyol, Aston Villa, Inter én AC Milan, Birmingham FC, Nice, Sochaux en ADO Den Haag al voor het grootste deel of volledig in Chinese handen zijn. Minderheidsbelangen zijn er in Manchester City, Olympique Lyon en Atlético Madrid. Die laatste club is voor eenvijfde in handen van Dalian Wanda, een snel om zich heen kopend Chinees mediaconcern dat nu gesprekken voert over de aankoop van de studio die onder meer de Golden Globes organiseert – voor 1 miljard dollar.

De lijst gaat maar door. Waarom maakt het allemaal zo’n overweldigende indruk? Dat is misschien het beste uit te leggen met een rekensommetje dat bij me opkwam tijdens een verblijf in een Frans kunstenaarsdorp waar best veel Chinezen rondliepen. Tel even mee: de eurozone heeft 339 miljoen inwoners, China 1.381 miljoen: een verhouding van 1 staat tot 4,1. Dat is scheef. Maar bij internationale interacties wordt het nog veel schever. Stel dat 6 procent van de Europeanen tegelijk op vakantie gaat in China, en 6 procent van de Chinezen op vakantie in de eurozone. Op dat moment zal slechts 1,54 procent van alle mensen in China Europeaan zijn, en maar liefst 20,6 procent van alle mensen in de eurozone Chinees. Deze verhouding is 1 op 13 – wat een factor drie verschilt van 1 op 4, dus.

Dat is de echte macht van het grote getal. Nu zijn de economische verhoudingen nog niet in die mate uit balans. De Chinese economie is op dit moment vrijwel even groot als die van de eurozone. Maar het is een kwestie van tijd voordat dit verandert. De scheve verhouding is al goed te zien bij de jaarlijkse investeringen. Die bedragen in de eurozone dit jaar, volgens opgave van het IMF, 2.323 miljard dollar. Die in China bedragen 4.758 miljard. Dat is tweemaal zoveel. Maar als 6 procent van die investeringen – net als bij de vakantiegangers – in elkaars regio wordt gedaan, dan zal 3 procent van alle jaarlijkse investeringen in China Europees zijn, en al 11,5 van alle investeringen in de eurozone Chinees. Dat is een verhouding van bijna 1 op 4, wat een boel verklaart.

Nu kocht Japan in de jaren tachtig ook maar raak, maar toen de economie thuis implodeerde, hield dat snel op. Dat kan China ook overkomen. Bovendien: China is nieuw, dus opvallend. Dow Chemical in de Rotterdamse haven is Amerikaans, en dat geldt voor talloze andere bedrijven. Maar dat zien we niet meer.

Actiehelden die de wereld redden komen vanzelfsprekend uit de VS. Tarzan was van Britse afkomst en wist in de jungle alles beter dan de mensen die er zelf woonden. Stel je even voor dat een Chinees in Afrika tussen de lianen slingert en je ziet hoe merkwaardig dat eigenlijk was. Mijn favoriete schrijver van sciencefiction van dit moment, al zeventig jaar toch vooral een Amerikaans genre, heet Cixin Lui. Bij hem redt Luo Ji de wereld.

Wennen, dus. Maar toch is het aan te raden om te matigen. China is een ongekend grote speler die ongekend snel opkomt. Reden voor alle partijen om rekening te houden met de schokken die dat met zich meebrengt. Niet alleen in de economie, maar ook in de maatschappij.

Maarten Schinkel schrijft elke donderdag op deze plek over macro-economie en de financiële markten.