Wim Pijbes alweer weg bij museum Voorlinden

Binnen drie maanden vertrekt Wim Pijbes al weer bij Museum Voorlinden. “Soms lopen dingen anders dan je van tevoren bedenkt”, zegt Pijbes in een korte reactie tegen NRC.

Wim Pijbes bij een werk van Ron Mueck tijdens de opening van Museum Voorlinden. Foto ANP / Bas Czerwinski

Wim Pijbes treedt na amper drie maanden alweer af als algemeen directeur van privémuseum Voorlinden van Joop van Caldenborgh, dat eerder deze maand openging. De voormalig directeur van het Rijksmuseum treedt per 1 oktober weer toe tot het dagelijks bestuur van Voorlinden, waar hij voordat hij directeur werd ook al lid van was. Meer dan een korte mededeling, wijdde het museum dinsdag niet aan het opvallende vertrek.

„Soms lopen dingen anders dan je van tevoren bedenkt”, zegt Pijbes in een reactie. Hij was pas half juli bij Voorlinden aan de slag gegaan en trad bij de opening samen met Van Caldenborgh prominent naar voren.

Of er meningsverschillen zijn met Van Caldenborgh en waarover, dat wil Pijbes niet zeggen. „Ik heb een goed gevoel bij deze beslissing”, zegt hij over zijn terugtreden als algemeen directeur.

„Joop en ik hebben elkaar diep in de ogen gekeken en dit in harmonie besloten. Daarom blijf ik via het bestuur ook betrokken.”

Pijbes zal zich nu gaan richten op andere projecten, maar zegt nu nog helemaal niets op het oog te hebben. „Daarvoor is het nog te vers. We hebben het direct naar buiten gebracht, zo doen we dat als Rotterdamse jongens.”

Overstap

Bij zijn opmerkelijke overstap van Rijksmuseum naar Museum Voorlinden waren er in de kunstwereld al vragen of de twee sterke mannen niet zouden botsen. Van Caldenborgh, de ondernemer die zijn chemische distributie- en productiebedrijf Caldic uitbouwde tot een grote multinational, heeft in decennia een vermaarde collectie moderne en hedendaagse kunst opgebouwd. Veel musea vragen voor belangrijke tentoonstellingen bruiklenen. Over de vormgeving van zijn museum had Van Caldenborgh stevige ideeën, op de uitvoering bij de bouw zag hij tot in het kleinste detail toe.

Ook Pijbes gold in de hele periode van verbouwing en heropening als een manager die er bovenop zat bij het Rijksmuseum en zich met veel bemoeide. Ook geldt Pijbes als een man met sterke opvattingen over de ontwikkeling van het museumvak. Waar het tussen Van Caldenborgh en Pijbes spaak is gelopen, blijft dus onbekend.

Van Caldenborgh zou na de opening van het museum naar de achtergrond vertrekken, maar wel bij het museum betrokken blijven als bestuurslid, zei hij in een gezamenlijk interview met NRC voor de opening: „Als dat mag van Wim. Wim mag het museum runnen”, zei hij. En Pijbes in dat gesprek: „Iedereen moet doen waar hij goed in is.”

Publiciteit

Museum Voorlinden, dat zich spiegelt aan buitenlandse succesnummers als Louisiana (bij Kopenhagen) en Fondation Beyeler (Basel) die meer dan 200.000 bezoekers trekken, had een behoorlijk zware leiding. Ook artistiek directeur Suzanne Swarts, die de afgelopen tien jaar samen met Van Caldenborgh de collectie verder opbouwde en de voorbereidingen voor het nieuwe museum trof, geldt als een stevige persoonlijkheid. Swarts zal nu de werkzaamheden van Pijbes overnemen.

Hoe dan ook heeft Pijbes in de korte tijd dat hij in Wassenaar heeft gewerkt, zijn waarde al opgebracht door de extra publiciteit die zijn aanwezigheid bracht. De opening van het nieuwe privémuseum zou zeker aandacht hebben gekregen, maar werd door de verbondenheid van de mediagenieke Pijbes op televisie (NOS-Journaal en DWDD) en in kranten een groot onderwerp. En dat trekt bezoekers.

Speculaties dat Pijbes misschien toch aast op een prominente positie in de internationale museumwereld, wijst hij van de hand. Op de vraag of hij in de race is voor Tate in Groot-Brittannië, waar algemeen directeur Nicolas Serrota deze maand na dertig jaar zijn vertrek aankondigde, moet hij lachen. „Daar is geen sprake van”, zegt Pijbes. En lachend: „Maar ze hebben mijn nummer.”