KLM-piloten verliezen rechtszaak over pensioenen

De Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers is door de rechtbank in Amsterdam in het ongelijk gesteld.

Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

KLM mag pensioenafspraken met de eigen piloten opzeggen per 1 december 2016. Dat heeft de rechtbank Amsterdam dinsdag bepaald. De Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) eiste in kort geding dat KLM twee acties zou intrekken: annulering van eerder gemaakte afspraken over indexatie van de pensioenen en opzegging van de uitvoeringsovereenkomst met het pensioenfonds. De VNV eiste behoud van afspraken en overeenkomst, maar is nu in het ongelijk gesteld.

Het vonnis van de voorzieningenrechter betreft alleen het wel of niet mogen opzeggen van het pensioenprotocol uit 2007, omdat de VNV volgens de rechter geen partij is bij de uitvoeringsovereenkomst met het pensioenfonds.

Geen onderdeel cao

De rechter oordeelt dat het protocol door KLM kan worden opgezegd omdat de afspraken geen deel uitmaken van de cao. Dat maakt opzegging mogelijk, mits er zwaarwegende gronden voor zijn. Die zijn er volgens de rechter, want er zijn mogelijk grote financiële gevolgen als KLM aan de verplichtingen moet voldoen. De opzegtermijn van vier maanden is “relatief kort” maar “redelijk”. De rechter laat hierbij meewegen dat de VNV al geruime tijd wist dat KLM de bijstortverplichting niet langer wilde nakomen, namelijk sinds oktober 2015.

Lees ook het interview met VNV-voorzitter Steven Verhagen: ‘KLM-directie danst op de vulkaan’

Volgens KLM leiden lage rentestand en veranderde regels van De Nederlandsche Bank voor pensioenbuffers tot een noodzakelijke bijstorting in het pensioenfonds van 600 miljoen euro. Zo’n storting brengt volgens KLM de bedrijfsvoering in gevaar. Omdat het niet is gelukt om met de VNV afspraken te maken over aanpassing van het pensioenprotocol, zegt KLM de overeenkomst per 1 december op te zeggen.

Volgens de VNV gaat het niet om 600 maar 115 miljoen euro, en is het nog niet zeker of er wel moet worden bijgestort. De piloten zien de bijstorting als een nevenkwestie. Zij willen vooral dat KLM de afspraak over indexatie van de pensioenen nakomt, zodat zij een welvaartsvastpensioen behouden, gekoppeld aan de gemiddelde loonstijging. Zij verzetten zich tegen de eenzijdige opzegging, en de korte termijn daarvan.

In een reactie op de uitspraak meldt KLM:

“KLM ziet de uitspraak van de rechtbank als ondersteuning van KLM’s standpunt rond de nieuwe pensioenwetgeving op 1 januari 2015. Voor KLM is het geen automatisme dat de gevolgen van deze nieuwe wetgeving voor haar rekening komen.”

Meer conflicten bij KLM

KLM is verwikkeld in verschillende conflicten met het personeel. In een aparte procedure heeft ook het Pensioenfonds Vliegend Personeel het bedrijf voor de rechter gedaagd vanwege de opzegging van de uitvoeringsovereenkomst tussen KLM en het pensioenfonds. De vakbond voor cabinepersoneel, VNC, heeft KLM ook voor de rechter gedaagd vanwege een pensioenconflict. Daarnaast verzetten VNV en FNV Cabine zich tegen het schrappen van een steward(ess) op 40 procent van de lange vluchten per eind oktober. VNC-leden zijn “woedend en verontwaardigd” over de bezuinigingsmaatregel, schrijft de bond dinsdag op de website.

KLM-topman Pieter Elbers reageert op de onrust bij de luchtvaartmaatschappij in dit interview

Bij het grondpersoneel staat een begin september gesloten cao-akkoord met FNV Luchtvaart onder druk omdat andere vakbonden het akkoord afwijzen. Leden van CNV Vakmensen en de NVLT (technici) stemden in meerderheid tegen. De Unie en de VHKP (hoger personeel) hebben ingestemd, maar willen nog een paar aanpassingen. Met name wijzigingen rond verlof- en seniorendagen stuiten bij de ‘grondbonden’ op verzet.

Overigens lopen de belangen van grondpersoneel en piloten niet bepaald gelijk. De VHKP, een van de vijf grondbonden, vindt het vasthouden door de VNV aan de pensioenbijstorting “niet van deze tijd en onacceptabel”. Uit een brief aan de leden: “Het VHKP-bestuur verwijt het VNV-bestuur met haar stellingname de reputatie van KLM te beschadigen en de onderlinge arbeidsverhoudingen te verstoren. Iedere vorm van redelijkheid en billijkheid is zoek.”

Vrijdag overlegt KLM weer met de vijf bonden voor het grondpersoneel over de cao.