Inspectie: registratie zaaddonoren moet beter

Door tekortkomingen in de registratie kunnen donoren meer kinderen krijgen dan is toegestaan.

Archiefbeeld. Foto Koen van Weel / ANP

De registratie van zaaddonoren bij de Nederlandse fertiliteitsklinieken gaat in het algemeen goed, maar op een aantal punten moet verbetering komen. Dat concludeert de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) dinsdag in een rapport. Er moeten voornamelijk betere afspraken gemaakt worden om te voorkomen dat er problemen ontstaan door verschillen in de werkwijzen van de individuele klinieken.

Om onder meer inteelt te voorkomen mogen donoren maximaal 25 kinderen krijgen. Daar wordt bij de klinieken wel op gelet, stelt de inspectie vast, maar op landelijk niveau houdt niemand dat in de gaten. Zo is niet te controleren of een enkele man bij meerdere van de zeventien klinieken die Nederland telt sperma doneert. Als het aan de klinieken ligt, wordt daarop toegezien door de Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting (SDKB), die nu de donorgegevens registreert. De SDKB heeft daar volgens de inspectie echter geen wettelijke mogelijkheden toe.

Niet acceptabel

De inspectie ziet meer tekortkomingen die “niet acceptabel” zijn. Zo verschillen de klinieken van mening over de veiligheid van het gebruik van buitenlandse donoren. De ene kliniek faciliteert dat “zonder meer”, de andere beschouwt dat als niet verantwoord, is in het rapport te lezen. Ook hanteren de klinieken verschillende richtlijnen voor de zogenoemde serologische screening van door de patiënt gekozen donoren. Het is de klinieken nog niet gelukt om daar afspraken over te maken.

Volgens de IGZ was er geen reden om direct in te grijpen, hoewel zestien van zeventien klinieken een aantal organisatorische verbeteringen moesten doorvoeren. Het ging daarbij om bijvoorbeeld de bewaartermijn van het sperma en de volledigheid van de registratie in het donorregister.

Een van de aanleidingen voor het onderzoek, waren de misstanden bij het Medisch Centrum Bijdorp in Barendrecht. Die kliniek werd in 2009 gesloten nadat werd ontdekt dat daar gegevens niet of niet volledig werden bijgehouden. Ook zou er onder meer sperma van verschillende donoren vermengd zijn. Aan de regels voor de veiligheid en de kwaliteit werd niet voldaan, stelde de inspectie vast.