ICC: negen jaar cel voor vernietiging mausolea Mali

Driedubbel historisch: voor het eerst stond een islamitische extremist terecht, ging het om een cultureel misdrijf én bekende de verdachte schuld.

Ahmad Al Faqi Al Mahdi tijdens de zitting dinsdag. Foto Bas Czerwinski via AP

Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag heeft de jihadist Ahmad Al Faqi Al Mahdi schuldig bevonden aan het vernietigen van mausolea en een 15de eeuwse moskee in de Malinese stad Timboektoe. Hij krijgt negen jaar celstraf. Dat hebben de rechters van het ICC dinsdag besloten, meldt persbureau Reuters. De mausolea stonden op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

De uitspraak is op drie manieren historisch te noemen. Het is voor het eerst dat het hof iemand vervolgt voor culturele misdrijven. Ook is het voor het eerst dat een islamitische extremist terecht staat. Én het is voor het eerst dat de verdachte schuld heeft bekend. Hij zei eerder “diepe spijt” en “oprecht berouw” te hebben. Hij liet zich “meeslepen” door “ontaarde mensen”, zei hij zelf.

De vervolging door het Strafhof vindt universitair docent Marieke de Hoon een politieke keuze. Lees haar opinieartikel: Strafhof, geef toe dat je politiek bent, maar leg je keuzes wel uit

Al Mahdi, een voormalig leraar, hielp bij het organiseren van de vernietiging van minstens negen praalgraven en een moskee in 2012, toen extremistische groepen, opstandige Toearegs en aan Al-Qaeda gelieerde jihadisten oprukten in Mali. In 2014 werd Al Mahdi door Franse troepen, die begin 2013 de regio hadden heroverd, gearresteerd. De VN-missie Minusma probeert stabiliteit te brengen in de regio. Ook Nederlanders maken tot zeker eind dit jaar deel uit van de missie.

De mausolea in de ‘Stad van de 333 Heiligen’ waren van moslimgeleerden. De jihadisten beschouwden de historische bouwwerken als afgoderij. Timboektoe was van de 15de tot de 17de eeuw het hart van de islamitische wetenschap, en een belangrijke handelsstad. Het lag bij een knooppunt van middeleeuwse handelsroutes.

Beelden van de vernietiging en de bekentenis van Al Mahdi (tekst loopt door onder video):

Oorlogsmisdaden

Aanklager Fatou Bensouda kwalificeerde de daden als ‘oorlogsmisdaden’, met een maximumstraf van dertig jaar. Echter, in ruil voor zijn medewerking, eiste ze negen tot elf jaar. Door de uitspraak staat nu vast dat het moedwillig vernietigen van cultureel erfgoed een oorlogsmisdaad kan zijn en net zo zwaar kan worden bestraft als verkrachting en moord.

De uitspraak is belangrijk voor het hof, dat sinds de oprichting in 2002 een weinig effectief en daardoor nauwelijks gevreesd instituut is gebleken. Slechts enkele oorlogsmisdadigers heeft het ICC kunnen bestraffen.

Timboektoe: