Column

Vluchtelingencrisis laat zich niet afkopen

carolienroelants0

Als u eens in het Franse stadje Langres komt moet u zeker naar het Maison des Lumières, het mooie museum dat is gewijd aan de 18de-eeuwse filosoof Denis Diderot en de Verlichting. Een opstandige geest, zoals die tegenwoordig niet meer zo in de mode zijn, en bekend als l’encyclopédiste, naar zijn magnum opus, l’Encyclopédie.

Ik kocht er een aardig boekje met de vijftig fundamentele artikelen uit de Encyclopédie, en dat viel open op Réfugiés. Vluchtelingen zijn van alle tijden. Diderots lemma gaat over de Franse protestanten die na de intrekking van het Edict van Nantes in 1685 door Lodewijk XIV het land uit werden gejaagd. Funest noemt hij dat, omdat het Frankrijk „beroofde van bijna een miljoen ijverige mensen” al waren die dan van een ander geloof. Hij legt vervolgens de zweep over de „partijgangers van intolerantie”.

Qua vluchtelingen ging vorige week de zweep over Europa tijdens een bijeenkomst van European Policy Council in Brussel over de impact van de oorlog in Syrië op Libanon en Jordanië. U kent de cijfers: beide landen huisvesten miljoenen Syrische vluchtelingen plus, wat wel eens wordt vergeten, honderdduizenden Palestijnen, Irakezen en anderen, in totaal een kwart tot een derde van hun autochtone bevolkingen. Dit heet opvang in de regio, dat heeft de voorkeur van Europa, luister maar naar onze politici, en daarvoor geeft Europa ook miljarden euro’s hulp.

Kunt u dus met gerust geweten gaan slapen? Nee. Want bij dergelijke aantallen is geld wel belangrijk maar géén oplossing. Denk aan groeiende watertekorten, stijgende werkloosheid van de eigen bevolking, overbelasting van de gezondheidszorg. Libanon en Jordanië (en Turkije) hebben hun grenzen nu de facto gesloten. Ter ontmoediging krijgen vluchtelingen geen wettelijke status meer, met bijvoorbeeld als consequentie dat hun kinderen niet naar school gaan. Edouard Rodier van de Norwegian Refugee Council, die daar actief is, zei dat dit inclusief Turkije nu een miljoen Syrische kinderen betreft. Een miljoen, zonder opleiding en toekomst, met de enorme risico’s van dien. Ik noem maar terrorisme.

Europa, zo zei de vertegenwoordiger van de Europese Unie, spant zich in de „weerbaarheid” van de opvanglanden te versterken, zodat zij „de crisis aankunnen”. Daarna moest hij snel weg; hij ontsnapte kan ik beter zeggen, want alle andere aanwezigen, onder wie ook de ambassadeurs van Jordanië en Libanon, hadden hem wel wat te zeggen. Dat Europa Syriës buren alleen maar ziet als een groot kamp, om de vluchtelingen binnen te houden. Dat de situatie voor die landen onhoudbaar is. Dat dit geen regionale crisis is maar een internationale – kijk maar welke landen de Syrische oorlog aanjagen – en dat Europa zijn verantwoordelijkheid moet nemen. Dat wil zeggen niet de symptomen – vluchtelingen – bestrijden, maar serieus aan een oplossing voor de oorlog werken. Voor de toestand helemaal uit de hand loopt. Ook voor Europa.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt hier elke week de feiten van de hypes.