Ruzie over ‘oorlogsmisdaden’ in Syrië

Verenigde Naties

De strijd om Aleppo is na het korte bestand opnieuw hevig losgebarsten. Bij de VN liep het uit op een confrontatie tussen Rusland en het Westen.

Een Foto Abdalrhman Ismail/Reuters

Is de wapenstilstand in Syrië nu dood en begraven of niet? Afgaande op de spoedzitting van de VN-Veiligheidsraad zondag wel. Die liep uit op een harde confrontatie tussen het Westen en Rusland. Westerse landen spraken het vermoeden uit dat Rusland en het regime van Assad „oorlogsmisdaden” begaan in Aleppo. Sinds er vorige week een einde kwam aan de wapenstilstand is de strijd om de stad zwaar geëscaleerd. De VN spreken van de zwaarste bombardementen sinds het begin van de oorlog.

Een woordvoerder van het Kremlin noemde de beschuldigingen maandag „onacceptabel”. Desondanks zei hij dat Moskou nog hoop heeft. „Jammer genoeg is de wapenstilstand tot nu toe niet effectief geweest. Niettemin verliest Moskou niet […] de politieke wil om alles te doen om een politieke oplossing te vinden in Syrië.”

De Syrische minister van Buitenlandse Zaken, Walid al-Moallem, zei maandag eveneens dat de wapenstilstand nog steeds levensvatbaar is. Ook al heeft zijn regering die vorige week maandag eenzijdig opgezegd.

Burgers in Oost-Aleppo, dat in handen is van de oppositie, leven intussen in een veel grimmiger werkelijkheid. De stad werd de afgelopen week getroffen door honderden luchtaanvallen van het regime en Rusland. Daarbij zouden zo’n 200 mensen zijn omgekomen, onder wie veel kinderen. Ook is de watertoevoer getroffen, waardoor twee miljoen mensen zonder stromend water zitten.

Volgens de VN hebben het regime en Rusland uitzonderlijk zware wapens ingezet, zoals brandbommen en bunker busters: bommen die schuilkelders en tunnels kunnen opblazen. Ze „vernietigen gewone mensen die een laatste kans op veiligheid zoeken”, zei VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon. Hij sprak van een „ijselijke escalatie”, waarbij wellicht sprake is van „oorlogsmisdaden”. De speciale VN-gezant voor Syrië zei ook het vermoeden te hebben dat er oorlogsmisdaden gepleegd worden.

De Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Samantha Power, noemde de Russische luchtaanvallen „barbarij”. Volgens Power heeft Rusland de Veiligheidsraad voorgelogen over zijn optreden in Syrië. „In plaats van te zoeken naar vrede, voeren Rusland en Assad oorlog. In plaats van levens te redden door hulp naar Syriërs te krijgen, bombarderen Rusland en Assad ziekenhuizen en hulporganisaties.”

Met dat laatste doelde Powers op de Witte Helmen, een organisatie die mensen onder het puin vandaan haalt en hulp biedt. Drie van de vier centra van de Witte Helmen in Oost-Aleppo zijn gebombardeerd. Powers: hierdoor „is het waarschijnlijker dat degenen die onder het puin liggen ook zullen overlijden onder het puin”.

Intussen vragen westerse politici zich af of hun strategie in Syrië niet heeft gefaald. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry, die binnen de regering een krachtiger optreden bepleit, leek toe te geven dat zijn onderhandelingen met Rusland niets hebben opgeleverd. „Rusland doet wat het wil door bommen te gooien, en de VS doen niets, maar pretenderen wat hulp naar de mensen te sturen.”

En toch. Enkele uren na de spoedzitting van de Veiligheidsraad hadden Kerry en zijn Russische collega Sergej Lavrov alweer een ontmoeting. Lavrov overhandigde Kerry een voorstel om de wapenstilstand te reanimeren. Kerry stopte het in zijn zak.