Laatbloeier groeit uit tot Nederlands beste spelverdeler

Volleybal De volleyballers hebben zich geplaatst voor het EK mede dankzij deze nieuwe spelverdeler, die speelt in Tsjechië: Daan van Haarlem.

Daan van Haarlem tijdens het EK Volleybal voor mannen. Foto ANP / Pim Waslander

Mooie korte set-up op de middenspeler, en je ziet Daan van Haarlem genieten. Mooie snelle set-up naar de buitenaanvaller, en je ziet hem lachen. De nieuwe spelverdeler van het Nederlands volleybalteam is een liefhebber die zijn handen laat spreken.

Daan van Haarlem dus, 27 jaar, Achterhoeker van oorsprong, stekelig haar, olijke mimiek. Een laatbloeier als volleyballer en spelverdeler die een jaar geleden nog als stagiair mocht aansluiten bij de nationale ploeg om te leren van Nimir Abdelaziz en Yannick van Harskamp, in rangorde de nummers één en twee. Een carrièrewijziging van Abdelaziz, die zich laat omscholen tot diagonaalspeler, en het afscheid van Van Harskamp brachten Van Haarlem versneld in de positie van Nederlands beste spelverdeler.

Sindsdien is de lach niet van zijn gezicht verdwenen. Terecht, want Van Haarlem vervult zijn taak met verve, vindt ook bondscoach Gido Vermeulen, die zijn eerste keus „een heel slimme spelverdeler” noemt. Vermeulen: „Daan heeft spelinzicht en is tactisch geslepen, maar vooral een zuivere spelverdeler. En als dat nodig is kan hij ook de juiste energie en agressie in de ploeg pompen. Ik ben blij met hem.”

In de Tsjechische divisie

En Van Haarlem met de bondscoach, die hij nog kende uit zijn periode bij het nationale jeugdteam en bij de ploeg van de Hogeschool van Amsterdam (HvA), het toenmalige opleidingsteam van de volleybalbond. In die ploeg leerde Van Haarlem vooral verliezen. Hij werd stilaan beter, keerde na opheffing van het HvA-team terug naar zijn eerste liefde Orion in Doetinchem, ontgroeide de eredivisie en toog naar Nemen, de nummer vijf van België – daar stelt de competitie net iets meer voor dan in Nederland.

België beviel, maar uiteindelijk niet in zakelijk opzicht. Van Haarlem kreeg in 2015 te horen dat zijn contract niet werd verlengd, een overeenkomst met de eerste spelverdeler over wie de clubleiding nota bene tevreden was. Een budgetkwestie, de dure Van Haarlem moest wijken voor een goedkopere, Belgische spelverdeler. De reddingsboei kreeg de volleyballer toegeworpen door Vase Kladno, nieuweling in de hoogste Tsjechische divisie en de enige club die hem wilde. Van Haarlem had zijn bedenkingen vanwege het niveau, maar had geen keus.

Tsjechië biedt niet het peil dat aanhaakt bij het Nederlands team, weet Van Haarlem. Dat geldt in zijn ogen alleen voor de competities in Polen, Rusland en Italië. Maar in die landen zagen ze Van Haarlem niet staan. Jammer, redeneert bondscoach Vermeulen. En dan streng: „Ik vind het niveau van de Tsjechische competitie niet hoog genoeg. Gezien zijn mogelijkheden moet Daan hogerop. Hij blijft nog een jaar bij Kladno, maar daarna moet hij doorstromen.”

Van Haarlem oordeelt iets genuanceerder en noemt het Tsjechische podium „heel behoorlijk”. „De top in België is beter, maar Tsjechië is in de breedte sterk”, zegt hij. „Tien ploegen zijn redelijk aan elkaar gewaagd. Je wint niet makkelijk. We zijn zesde geworden, een goede prestatie voor een debutant. Een driejarenplan en een hoger budget moeten de club binnen twee jaar aan de titel helpen. Of ik dat meemaak? Ik hoop via het Nederlands elftal in de picture te komen bij een team uit een van de topcompetities.”

Van Haarlem is ambitieus, helemaal na een volledig internationaal seizoen als eerste spelverdeler. Het ging goed, oordeelt Van Haarlem over zichzelf. En veel gewonnen, dat zegt ook veel. Hij maakt ook steeds minder fouten, stelt de spelverdeler zo objectief mogelijk vast. Nee, hij voelt niet de last van het glorieuze verleden, waarin grote namen als Peter Blangé en Avital Selinger Nederland naar grote successen leidden, met de olympische titel in 1996 als hoogtepunt. „Daar denk ik nooit over na”, zegt Van Haarlem. „Ik probeer het zo goed mogelijk te doen. En dat gaat vrij aardig gezien de resultaten.”

Verbeteren van de pass

Met dank ook aan zijn medespelers, die veel energie hebben gestoken in het verbeteren van de pass. In tegenstelling tot zijn voorganger Abdelaziz verlangt Van Haarlem een grote nauwkeurigheid van de pass. „Omdat hij geen spelverdeler is die achter ballen aan moet rennen”, oordeelt bondscoach Vermeulen. „Het komt er bij Daan erg op aan om de bal in zijn handen te spelen. Daarom is geïnvesteerd in de passlijn. Die is nu op orde, durf ik te zeggen.”

Van Haarlem weet dat, voelt dat. Zijn set-ups zijn gemiddeld op tempo en nauwkeurig, met eerst een halvefinaleplaats in de World League (B) als resultaat, en nu ook rechtstreekse kwalificatie voor het EK van volgend jaar in Polen. Gisteren bereikte de ploeg dat EK door een zege op Turkije. Nederland behoort weer tot de beste Europese landen, mede dankzij een nieuwe regisseur. Daan van Haarlem is de naam.