Hé buurman, auto delen?

Autodelen Het aantal deelauto’s is gestegen naar 25.000. Haalt Nederland de 100.000 in 2018? Als je de informele autodelers erbij optelt misschien wel. Hoe regel je het delen van een auto?

Sebbe en Joost (achter het stuur) rijden om de beurt in hun 2CV. Foto Lars van den Brink

De auto van Rob Grootenhuis (76) uit Leiden stond 98 procent van de tijd stil in de straat. Een vrouw uit dezelfde straat had voor haar werk af en toe een auto nodig. Haar vraag: kan ik, in plaats van een tweede auto aanschaffen, tegen betaling af en toe jullie auto lenen?

Grootenhuis ging akkoord, de vrouw betaalde per keer een vergoeding plus de benzine. Voordeel: minder auto’s in het verkeer en minder auto’s in de straat.

Nederland telt vijftig- tot zestigduizend ‘informele’ autodelers, schat adviesorganisatie Milieu Centraal. Naar autodelen met buren, vrienden of bekenden is nooit onderzoek gedaan. Daar valt wellicht veel winst te behalen, als er in 2018 in Nederland 100.000 deelauto’s moeten rijden. Dit streven is vastgelegd in de Green Deal Autodelen die nu is ondertekend door tweeënveertig partijen.

Het aantal deelauto’s in Nederland is dit jaar met 55 procent gestegen: van 16.000 in 2015 naar meer dan 25.000 nu, wordt dinsdag bekendgemaakt op een congres over autodelen in Den Haag. Meer dan twintig organisaties bieden tegen vergoeding een deelauto aan, variërend van grote zakelijke bedrijven tot kleinere organisaties die bemiddelen voor particulieren die hun auto ter beschikking stellen.

Kan autodelen ook zonder een organisatie? En hoe doe je dat dan?

Jozien Wijkhuijs (27) deelt informeel een auto met een bevriend stel, hoofdzakelijk omdat het goedkoper is maar ook omdat ze het onzin vindt om in haar eentje een auto te hebben. „Dan ga ik toch maar nutteloze ritjes maken, het is zonde van mijn geld en ik vind het onnodig consumeren.” De kosten voor de auto worden per maand door drieën gedeeld.

De schoolvrienden Joost en Sebbe hebben samen een auto gekocht. Toen de één in Groningen ging studeren en de ander voor zijn studie in Amsterdam bleef, besloten zij de 2CV te blijven delen. De auto is nu afwisselend een maand in Amsterdam en een maand in Groningen. Alle vaste kosten worden gedeeld, de tank moet bij de wisseling redelijk vol zijn en anders maken ze een tientje over. Als groot voordeel wordt genoemd dat door de eend hun vriendschap na de middelbare school in stand wordt gehouden.

Deze organisaties bieden het delen van auto’s aan:

Zorg voor handtekeningen

De voordelen van autodelen zijn duidelijk: er worden minder (tweede) auto’s aangeschaft, de CO2-uitstoot vermindert en de vaste kosten van autobezit worden gedeeld. Dat kan al beginnen met de aanschaf, maar ook de verzekering, eventuele parkeervergunning, het onderhoud en de wegenbelasting kan door twee of meer mensen worden opgebracht.

Iedereen die gaat autodelen zou een contract moeten opstellen, vinden zowel onderzoekers als verzekeraars. Als er twee of meer handtekeningen op staan, is het rechtsgeldig. Een voorbeeld staat op de website van de Vereniging voor Gedeeld Autogebruik. Deze vereniging geeft tips en biedt via Centraal Beheer Achmea een verzekering aan die gericht is op autodelen.

Over de verzekering moeten de delers goede afspraken maken. Iedere autobezitter in Nederland is verplicht om voor zijn of haar auto minimaal een WA-dekking te hebben. Die vergoedt schade die met het voertuig wordt toegebracht aan anderen. Is de auto uitgeleend en veroorzaakt de lener de schade, dan wordt het ‘slachtoffer’ gewoon uitgekeerd conform verzekering.

Als je zelf schade hebt – misschien gemaakt door de buurman – kun je je eigen verzekering daar niet voor inschakelen. In dat geval moet je zelf betalen, of de kosten verhalen op degene die in de auto reed. Zet daarom duidelijk in het contract wie aansprakelijk is voor schade aan het gedeelde voertuig. Dat voorkomt ook ruzie met de buurman die jouw auto in de prak rijdt.

Er speelt nog iets: hoe regel je het verlies van no-claimkorting en schadevrije jaren van de verzekeringnemer, als de ‘ander’ schade heeft veroorzaakt? Bij bestaande autodeelbedrijven wordt per rit een allrisk-verzekering afgesloten, waardoor de eigenlijke verzekeringnemer niet wordt gekort bij eventuele schade.

Grijs gebied

Verschillende verzekeringsmaatschappijen verkennen de deelautomarkt. Maar niet de ANWB, die organisatie vindt dat met reguliere verzekeringen de auto en inzittenden al adequaat verzekerd kunnen worden.

De verzekering van een gedeelde auto bevindt zich in een grijs gebied. Waar de een zegt dat je best iemand anders in je auto mag laten rijden – die is immers WA verzekerd –, vindt de ander dat de verzekeraar op de hoogte moet worden gesteld van het deelplan en wie dan die andere regelmatige bestuurders zijn.

Ook wanneer de auto voor langere tijd wordt uitgeleend, kun je dat beter melden aan de verzekeraar of financieel tussenpersoon. De verzekeraar zal de premie willen afstemmen op de regelmatige bestuurder en diens schadevrije jaren.

Als ook de verzekeringshobbel is genomen, blijken afspraken over andere zaken als frequentie van het autogebruik, tanken, niet uitlenen aan mensen die niet in het deelsysteem zitten of het schoonhouden van de auto, opeens heel gemakkelijk te maken.

Contact houden via een schriftje of via de app blijkt in de genoemde voorbeelden goed te werken. Omdat je deelt met buren, vrienden of bekenden is het goed elkaar ook te spreken of de autopapieren te overhandigen. Je bent immers geen bedrijf of organisatie.

Laatste tip: laat een kopie van de autosleutels maken. Dan is het voor de regelmatige bestuurders pas echt een gedeeld bezit.