Commentaar

Fout van Kroes beschadigt EU

nrcvindt

De Europese Commissie is in ernstige verlegenheid gebracht door de onthulling dat oud-commissaris Neelie Kroes van 2000 tot 2009 als bestuurder stond ingeschreven van het op de Bahama’s gevestigde bedrijf Mint Holdings. Kroes maakte van 2004 tot 2014 deel uit van het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Ze had haar functie niet gemeld en heeft toegegeven dat ze in strijd met de gedragscode voor leden van de Europese Commissie heeft gehandeld.

Kroes’ verweer luidt dat zij dacht reeds in 2002 te zijn uitgeschreven. De vennootschap die twee jaar daarvoor werd opgericht door een aantal Arabische ondernemers was bedoeld voor de overname van zes miljard dollar aan aandelen van de Amerikaanse energiereus Enron. Die transactie is echter nooit doorgaan. Volgens Kroes is er sprake van „een administratieve fout” geweest.

Zo laconiek gaat de huidige commissie gelukkig niet met de zaak om. Voorzitter Juncker heeft nadere uitleg gevraagd aan Kroes. Eventuele stappen van de Commissie tegen haar zijn van deze uitleg afhankelijk. Maar de schade is al aangericht.

De Europese Unie, toch al kampend met een vertrouwens- en imagocrisis, heeft er weer een pijnlijke aanklacht bij. En dat valt Kroes aan te rekenen. Want juist zij had extra alert moeten zijn. Toen Kroes in 2004 werd voorgedragen als commissaris voor mededinging werd ze volop aangesproken op haar banden met het bedrijfsleven. Zoals toenmalig Europarlementariër Kathelijne Buitenweg (GroenLinks) in die tijd stelde: „Kroes is de gevangene van haar netwerk.”

De kandidaat-commissaris verweerde zich fel en beloofde onder andere „een volledig overzicht” te zullen verstrekken van alle financiële en zakelijke belangen die bij de uitoefening van haar ambt tot een belangenconflict aanleiding zouden kunnen geven. Later bleek dat een adviesfunctie bij het Amerikaanse Lockheed Martin niet bij deze opsomming zat. Het betrof een eenmalig project, aldus de verdediging van Kroes. En nu is er dan het niet gemelde bedrijf op de Bahama’s.

Na de omstreden adviesfunctie van oud-Commissievoorzitter Barroso bij Goldman Sachs heeft de EU weer iets om uit te leggen. Enkele maanden geleden had een ex-lid van de Europese Commissie een paar uitstekende adviezen voor Europa om weer uit het slop te komen. Het kwam aan op „buitengewoon helder, buitengewoon transparant en buitengewoon snel handelen”. Dat is precies wat de Commissie nu te doen staat. De naam van de oud-commissaris met deze wijze woorden is overigens Neelie Kroes.