Eerherstel voor atleten die ‘Black Power-groet’ brachten

President Barack Obama ontvangt de atleten Tommie Smith (72) en John Carlos (71) deze woensdag in het Witte Huis.

Het moment dat Smith en Carlos de 'Black Power-groet' brachten tijdens de Olympische Spelen van 1968. Foto AP

De Amerikaanse atleten Tommie Smith (72) en John Carlos (71) krijgen eerherstel voor de ‘Black Power-groet’ die ze uitbrachten tijdens een medailleceremonie op de Olympische Spelen van 1968, in Mexico. President Barack Obama ontvangt het tweetal deze woensdag in het Witte Huis, als ook de Amerikaanse deelnemers aan de spelen in Rio langskomen.

Dat vertelde een van de atleten, Carlos, aan Reuters. Nadat de twee de gouden en bronzen medaille veroverden op de 200 meter sprint, bogen ze tijdens de uitreiking hun hoofd. Daarbij staken ze een gebalde vuist in de lucht, waarbij ze een leren handschoen droegen. Dat wordt geassocieerd met de Amerikaanse Black Power-beweging, die vooral in de jaren zestig en zeventig actie voerde voor rechten van Afro-Amerikanen.

De Black Power-groepering was de militante, radicale tegenhanger van de vreedzame protestbeweging van dominee Martin Luther King. Ze waren controversieel in het Amerika van die tijd.

De ceremonie waarbij atleten Smith en Carlos hun vuist opstaken. Tekst gaat verder na video

Grote ophef

Nadat Carlos en Smith in 1968 hun gebaar maakten, ontstond er daarom grote ophef - zowel in het stadion, als thuis in de Verenigde Staten. Het publiek dat getuige was van de ceremonie reageerde met een fluitconcert. Het olympisch comité stuurde ze naar huis, omdat politiek protest volgens hem tegen de olympische geest inging. Veel Amerikanen zagen ze na terugkomst als verraders.

Hoewel hun gebaar alom geïnterpreteerd werd als een steunbetuiging aan de Black Power-groepering, zeiden Smith en Carlos zelf dat ze met hun actie mensenrechten in het algemeen onder de aandacht wilden brengen. Het beeld is in de loop der jaren iconisch geworden en symbool komen te staan voor de strijd tegen discriminatie van Afro-Amerikanen in de Verenigde Staten.

Onlangs werd het gebaar weer actueel, nadat verschillende American football-spelers het als inspiratie noemden voor hun weigering op te staan voor het Amerikaanse volkslied. Dit doen ze uit protest tegen de ongelijke behandeling van Afro-Amerikanen door de politie.

Australiër protesteerde ook

Tegelijkertijd met Smith en Carlos nam ook de Australische atleet Peter Norman - die zilver won - deel aan het protest. Hij stak zijn vuist niet op, maar droeg dezelfde badge als de twee Amerikanen en zei solidair te zijn met hen. Ook Norman werd in eigen land verguisd door deze actie. Hij kreeg in 2012 eerherstel, toen het Australische parlement een motie aannam waarin zijn reputatie werd gezuiverd. Norman was zes jaar daarvoor overleden.