De burger staat niet buitenspel

De wandelgangen

Bij Binnenlandse Zaken stelt men vandaag de vraag: werkt de democratie nog?

Baudet: we staan buitenspel!

wandelgangen logo oor

Het algemeen kiesrecht bestaat volgend jaar een eeuw, maar de vlag mag nog niet uit. De democratie verkeert namelijk in een crisis – althans, als we Thierry Baudet moeten geloven. Als een nieuwe Hans van Mierlo kondigde hij afgelopen weekeinde aan het politieke systeem van binnenuit te willen openbreken. Het functioneert namelijk niet: „We mogen eens in de vier jaar naar de stembus en staan daarna weer buitenspel.” Eerder werd dit standpunt vertolkt door de PVV, die deze maand kwam met een plan – geschreven door Baudets Forum voor Democratie – om vier keer per jaar bindende referenda te houden.

Lees ook: Nog drukker op rechts met komst Baudet, onze analyse over de zondag aangekondigde nieuwe partij van Thierry Baudet.

Het ministerie leeft mee

In Den Haag werd niet wild enthousiast werd gereageerd op dit plan, maar het thema ‘democratische vernieuwing’ leeft er wel. Zo verwacht het kabinet veel van burgerparticipatie en subsidieert het allerlei initiatiefjes om de burger te betrekken. En er is ook nog ruimte voor ouderwetse reflectie: deze dinsdag organiseert Binnenlandse Zaken een symposium over de vertegenwoordigende democratie.

Maar er is een hindermacht!

Een van de sprekers is hoogleraar democratie en rechtsstaat Maurice Adams. Hij spreekt over hetzelfde thema als Baudet, met een tegengestelde conclusie. De afstand tussen de Haagse politiek en de burger is juist enorm afgenomen, zegt hij. „Vroeger was de democratie een cyclisch proces, na vier jaar beoordeelde je de gekozene en begon alles opnieuw. Maar de vertegenwoordigende democratie begint een totaal andere gedaante te krijgen.” Burgers hebben meer manieren om hun stem te laten horen. Protesten als Occupy en GeenPeil, maar ook ngo’s en referenda vormen samen een ‘hindermacht’ die de politiek beïnvloedt. ‘Quasi-verkozen volksvertegenwoordigers’, noemt Adams ze. Zij zorgen ervoor dat we niet leven in een trias politica, maar in een ‘multiple politica’.

Met andere woorden: burgers staan minder buitenspel dan vroeger, en dat geldt al helemaal voor opiniemakers als Baudet.