Braken bij zwangerschap? Goed teken!

Geneeskunde

Er zit een kern van waarheid in het bakerpraatje dat misselijkheid tijdens de zwangerschap goed is, blijkt uit onderzoek.

Foto Lex van Lieshout/ANP

Wie in het begin van de zwangerschap last heeft van misselijkheid, heeft de helft minder kans op een miskraam. Zwangeren die ook overgeven hebben zelfs een 80 procent lagere kans.

Het is dus geen bakerpraatje, dat misselijkheid in het begin van de zwangerschap een goed teken is. Driekwart van de zwangeren heeft er last van, meer of minder ernstig, vooral in de eerste drie maanden van de zwangerschap.

Eerder onderzoek naar misselijkheid en miskramen was achteraf-onderzoek. Vrouwen werd na een bevalling of miskraam gevraagd te melden hoe erg en hoe vaak ze misselijk waren geweest. Of hadden overgegeven in het begin van hun zwangerschap. Nu is er een onderzoek onder bijna 800 vrouwen die zwanger wilden worden en die een dagboekje bijhielden. Eén op de vijf voelde zich al misselijk voordat de zwangerschapstest een zwangerschap aantoonde.

Buikkrampen

Dit grote prospectieve onderzoek is maandag gepubliceerd in JAMA Internal Medicine. Een paar maanden eerder publiceerden andere Amerikanen een studie naar verschijnselen die wijzen op een vroege miskraam (Human Reproduction, april 2016). Dat was ook een prospectieve studie. Vaginale bloedingen, vooral in combinatie met buikkrampen, verhoogde de kans op zwangerschapsverlies. Maar overgeven verlaagde de kans, met ongeveer de helft. Het zijn allemaal kansen. Een vaginale bloeding betekent dus niet dat de zwangerschap mislukt is. En de kans daarop was zelfs weer lager als de menstruatie-achtige bloeding samengaat met misselijkheid.

Dit soort onderzoek biedt geen oplossingen: zelf de misselijkheid opwekken zal de zwangerschap niet beschermen. Een verklaring ontbreekt nog steeds. De bestaande theorieën staan in een commentaar bij het artikel in JAMA Internal Medicine.

.

Verklaringen blijven moeilijk

De oudste theorie is evolutionair: misselijkheid zou beschermen tegen toxische stoffen. De braakneigingen versterken de aversie tegen vet en kruidig eten en zouden aanzetten tot het eten van voeding die goed is voor de zwangerschap. Een meer fysiologische variant daarvan zegt dat de weerzin tegen eten door misselijkheid de insulineconcentratie in het bloed laag houdt. Dat is goed voor de groei van de placenta en dus voor een gezonde zwangerschap. Deze verklaringen zeggen dat misselijkheid een gezonde zwangerschap bevordert.

Een andere theorie keert het om: misselijkheid is daarin een gevolg van een gezonde, doorgaande zwangerschap. Tijdens de zwangerschap piekt de concentratie van het zwangerschapshormoon hCG doorgaans in de weken van de ergste misselijkheid.

Hoe dan ook: zwangeren zullen het voorlopig moeten doen met de dooddoener dat misselijkheid er nu eenmaal bij hoort. Artsen houden zich vooral bezig met de één procent zwangeren die extreem veel overgeven: het kan zo erg zijn dat de zwangerschap zelfs verloren kan gaan.