Column

Thierry Baudet en Nasrdin Dchar

juttachorus0

Op de achtergrond draaft een paard voorbij en rimpelt het water van de gracht. Op de voorgrond staat Thierry Baudet in een lavendelkleurig kostuum zijn nieuwe partij aan te kondigen. De videoboodschap waarmee hij zondag zijn entree in de Nederlandse politiek bekendmaakte, eindigt met de zin: „Maak politiek weer van ons allemaal.”

Terwijl Baudet zich in Den Haag met allemaal bezighoudt, is in Amsterdam op het Museumplein acteur Nasrdin Dchar met iedereen in de weer.

Op de plaats waar 35 jaar geleden 400.000 Nederlanders tegen kernwapens demonstreerden, kondigde Dchar een nieuwe beweging aan: Nederland is van Ieder1. Met een opkomst van een paar duizend deelnemers demonstreerde hij zijn onomstotelijke ongelijk.

Het Forum voor Democratie en Ieder1 zijn de twee uiteinden van een hoefijzer. Inhoudelijk zijn ze elkaars tegenpolen – Baudet zegt: Laat Nederland Nederland blijven, Dchar zegt: Laat Nederland Nederland wórden – in de oorsprong zijn ze met elkaar verbonden door sentimentaliteit. Uitingen van dezelfde demonstratiepolitiek.

De overheid trekt zich terug, burgers zijn niet gewend het heft in eigen hand te nemen en structurele betrokkenheid wordt vervangen door oprispingen van gevoel. De brute voetbalsupporters van Den Haag die knuffels naar zieke kinderen gooien in het Feyenoordstadion. De prinses die door de gracht zwemt om fondsen te werven tegen een spierziekte. Allemaal nobel, allemaal vluchtig. Bekijk de line-up voor de verkiezingen – Jan Roos en Thierry Baudet in hetzelfde parlement! – en je ziet het onvermijdelijke gebeuren. In Den Haag zal, net als in Straatsburg en Brussel, de symboliek boven de functionaliteit gaan.

Een oud-senator legde me eens heel basaal uit waar de rechtsstaat eigenlijk om vraagt. Instituties en functionarissen moeten geen begrip hebben voor sentimenten, maar voor waarden en feiten. Die liggen vast, sentimenten vlieden. Als je geen gemeenschappelijke waarden hebt, geen taal, geen geloof, dan moet je kunnen terugvallen op de regels van de rechtsstaat. Die geven de burger zijn bewegingsvrijheid, zoals de verkeersregels ook niet zijn bedacht om boetes op uit te schrijven, maar om iedereen lekker te laten rijden zonder ongelukken te maken.

En wat zag hij: politici die reageren op elk signaal met een krachtige emotionele lading. Die zonder oog voor het geheel, nieuwe wetjes, maatregelen, en steeds vaker morele appèls aan elkaar plakken om de burger maar het gevoel te geven dat ze heus serieus worden genomen.

Als Baudet en Dchar niet zo druk waren met hun gebaar te maken, zouden ze het zelf misschien ook zien. Nederland is niet van iedereen en de politiek is in afnemende mate van ons allemaal.