Poelifinario voor tempobeulen

Cabaretprijs

Voor de tweede maal winnen de vier mannen van NUHR de Poelifinario. In Draai het eens om duiken ze met razendsnelle sketchshows in hun verleden.

Foto Floren van Olden

Cabaretgroep NUHR (Niet Uit Het Raam) heeft voor Draai het eens om de Poelifinario 2016 toegekend gekregen. Het viertal, bestaande uit Joep van Deudekom, Peter Heerschop, Viggo Waas en Eddie B. Wahr, won de door de VSCD georganiseerde prijs ook al in 2004, met Over de top.

Het is de tweede maal in de jonge geschiedenis van de Poelifinario (die bestaat sinds 2003) dat een act voor een tweede keer de prijs wint voor „meest indrukwekkende” cabaretvoorstelling van het jaar. Wim Helsen ging NUHR voor.

Na de alom juichende kritieken was NUHR de grote favoriet tussen medegenomineerden Lenette van Dongen, Lebbis en Kommil Foo. Deze krant gaf vier waarderingsballen en schreef: „NUHR heeft zich de afgelopen decennia, samen met regisseur Genio de Groot, gespecialiseerd in het maken van razendsnelle sketchshows met een veelheid aan doortrapte omdraaiingen. En dit is van al die shows ongetwijfeld een van de beste, een van de geestigste.”

Andere kranten waren even enthousiast en gaven zelfs vijf sterren. De jury spreekt van „superieure humor, waardoor ongemakkelijkheid en amusement elkaar perfect in balans houden”.

In Draai het eens om zijn de mannen „ter beschikking gesteld aan elkaar” in wat een therapeutische sessie in een kliniek lijkt. Genadeloos nemen de drie – muzikant Eddie B. Wahr blijft grotendeels op de achtergrond – elkaar de maat. Ook als van ieder een traumatische jeugdervaring wordt blootgelegd: de doodgeboren broer van Van Deudekom, het pesten vanwege zijn gestotter bij Heerschop en de gescheiden ouders van Waas.

Het is een van de thema’s van deze voorstelling: bepaalt je verleden wie je bent? „Het komt allemaal door vroeger”, zingt Waas in een liedje over de pijn die blijft. De vaders zijn de boosdoeners. In een sketch speelt Waas zijn eigen hardvochtige vader, Van Deudekom zingt en vertelt over zijn te vroeg gestorven vader en Heerschop vertelt dat een vader niet kon zeggen dat hij van zijn zoon hield.

In de meeste gevallen leggen twee van de drie de ander op de snijtafel. Van Deudekom wordt de Huilebalk genoemd, Heerschop is een Piekeraar en Emotieterrorist en Waas is de man van het compromis, de Tussenpersoon. Geheimen hebben ze niet voor elkaar, zo goed kennen ze elkaar wel na meer dan dertig jaar. Toch rijst de vraag of ze wel met elkaar door moeten.

Tussendoor zweeft de vraag wat waar is en wat nep in al deze bekentenissen en geopenbaarde emoties. De mannen spelen ook sessies bij de psycholoog, waarin degene in de rol van psycholoog elke verklaring afdoet als een „zeikverhaal” of een „mierenprobleem”. De vraag of ze oprecht zijn wordt verdrongen door de vraag of ze nog wel empathie kunnen opbrengen voor de kwetsuren en eigenaardigheden van de ander.

In wezen doen de mannen van NUHR in Draai het eens om wat ze altijd al deden. Deze krant loofde in Over de top uit 2004 ook al de twistgesprekken en de „soepel in elkaar overlopende scènes over vriendschap en relaties”. Hun onderlinge confrontaties acteren ze uitmuntend. Hun grootste kracht is de weergaloze timing en hoge snelheid in hun sketches en crosstalks. Met groot komisch effect vullen de drie tempobeulen elkaars zinnen en opmerkingen aan, tot een duizelingwekkend pokerspel van ondergeschoven gevoelens en botte grappen.

Gelukkig is Draai het eens om niet alleen een machoversie van de Viva. Geestige scènes doorbreken geregeld de psychologische spelletjes en het navelstaren, met onder meer een parodie op het opgeklopte positivisme als er op tv over kunst wordt gesproken en op allerhande hippe gezonde leef- en eetgewoontes.

Beste scène is die waarin de Indonesische achtergrond van Wahr, 54 jaar in Nederland, wordt ingezet. Hij is een „bruine lolly”, met een „aanzuigende werking” voor andere gelukszoekers, dus ze gaan hem „opvangen in zijn eigen regio”.

Als de mannen er ten slotte „uit” zijn, blijken ze natuurlijk niets veranderd. Gelukkig maar, dan kan dit NUHR gewoon door met waar ze zo goed in zijn.

NUHR speelt Draai het eens om nog tot eind januari. Inl: nuhr.net