In een speldenknopje in de lucht is de oerknal bijna te zien

In de beroemde Deep Field-foto van ruimtetelescoop Hubble kijk je miljarden jaren terug in de tijd.

Een deel van de Deep Field-foto uit 1995.

Hou een speld met gestrekte arm omhoog. Het stukje van de hemel dat door de kop van de speld bedekt is, zó klein is het gebied dat ruimtetelescoop Hubble in 1995 tien dagen lang fotografeerde. Er staan geen sterren of planeten in het stukje lucht boven sterrenbeeld de Grote Beer. Maar juist daardoor wist de telescoop iets vast te leggen wat nog nooit eerder was gezien: miljoenen jaren oude sterrenstelsels. Vox maakte een video over de zogenoemde Deep Field-foto.

In 1995 was de Hubble geen populair project. De telescoop, die bij zijn lancering in 1990 al jaren vertraagd was, had een verkeerd geslepen lens, waardoor alle beelden onscherp werden. Pas in 1993 kon de lens gerepareerd worden, en kon de Hubble eindelijk gebruikt worden.

Oude sterrenstelsels

Meestal werd de telescoop gebruikt om bekende objecten beter te bekijken. Wetenschappers hadden geen idee wat ze te zien zouden krijgen als ze een ‘leeg’ stuk hemel zouden observeren. Robert Williams, de toenmalig directeur van het Hubble-programma, legt in de video uit hoe de foto is ontstaan.

Sinds 1996 is de Hubble nog verder verbeterd, zodat er nu ook Ultra Deep Field-foto’s kunnen worden gemaakt. Zo werd in 2013 een foto gemaakt van sterrenstelsels uit de tijd van ‘slechts’ 360 tot 600 miljoen jaar na de oerknal. Die knal was weliswaar bijna 14 miljard jaar geleden, deze sterrenstelsels staan zo ver weg dat het licht er bijna zo lang over heeft gedaan om de aarde - en de lens van de Hubble - te bereiken.