Een nacht zonder rellen in Charlotte, met dank aan kerkleiders

Politiegeweld

De stad in North Carolina is al dagen toneel van demonstraties na de dood van Afro-Amerikaan Keith Lamont Scott.

Foto Chuck Burton / AP

Om kwart over één ’s nachts ontstaat er ruzie onder de demonstranten in Charlotte. De groep van honderden mensen die de afgelopen uren ‘Black Lives Matter’ scanderend door de straten heeft gelopen dreigt uit elkaar te vallen in de fracties die al de hele avond zichtbaar zijn: zij die willen rellen, zij die de vrede willen bewaren, en zij die eigenlijk alleen uit nieuwsgierigheid zijn gekomen. Op een donker kruispunt is de laatste groep vermoeid gaan zitten. De relschoppers willen rechtsaf, recht op de politie af, op zoek naar de confrontatie. Maar Matt Torres, petje achterstevoren en grote zweetplekken in zijn grijze shirt, probeert ze tegen te houden.

„Wat ga je doen? Wat wil je bereiken?” roept hij een twintigtal jongens na. Sommigen lopen door, anderen willen met Torres in discussie gaan, maar ze krijgen er geen woord tussen.

„We hebben onze taak volbracht vanavond. Wij hebben de Verenigde Staten, de wereld, laten zien dat we vreedzaam kunnen protesteren. We hebben iets om trots op te zijn. Verpest dat niet opnieuw.”

Schoorvoetend volgen de meeste demonstranten Torres terug de binnenstad in, enkele overblijvers durven de clash met de politie niet meer aan en verdwijnen in de nacht.

In de grootste stad van North Carolina is drie nachten achter elkaar gedemonstreerd, nadat hier dinsdag de 43-jarige Afro-Amerikaan Keith Lamont Scott door een agent werd doodgeschoten. De politie heeft beelden van zijn laatste minuten, maar weigert die openbaar te maken. Na rellen en plunderingen woensdagnacht, kwam opnieuw een zwarte man te overlijden, de 26-jarige Justin Carr. Volgens de politie werd hij door een onbekende neergeschoten, maar veel demonstranten verdenken de politie. Toen de autoriteiten donderdag bovendien militairen inschakelden, de noodtoestand uitriepen en een avondklok instelden, leek alle buskruit aanwezig voor een nieuwe nacht van ongeregeldheden.

Dat mocht niet gebeuren, besloten verschillende prominenten in de zwarte gemeenschap van Charlotte, waar 35 procent van de bevolking Africaans-Amerikaans is. Hier geen dagenlange rellen zoals eerder in Ferguson en Baltimore.

Ruim honderd kerkleiders actief

Matt Torres, die lokale bekendheid geniet als radio-deejay ‘Chewy’, overlegde via sociale media met vrienden over hoe ze de boel rustig konden houden. Tegelijkertijd kwamen ruim honderd kerkleiders uit de wijde omtrek bijeen met hetzelfde doel. „Ik snap dat deze jongens boos zijn, ik ben ook boos”, zegt predikant Milton Williams. „We moeten opstaan tegen het dagelijks geweld en systematische discriminatie tegen zwarten in dit land. Maar wat we niet moeten doen, is de politie en mensen die dit op televisie zien bevestigen in hun vooroordelen.”

Daarom gaat Williams telkens wanneer de demonstranten de politie of de National Guard uitdagen tussen hen instaan. Wanneer een groepje een willekeurige zwarte agent oproept „te kiezen tussen goed en kwaad”, komen Williams en anderen tussenbeide.

„Doorlopen jongens, een beweging moet bewegen.”

Veel demonstranten filmen zichzelf bijna de hele avond met hun mobiele telefoon. DeVante House ratelt eindeloos tegen een publiek van tientallen online vrienden. Om te laten zien dat hij erbij is vanavond, maar vooral „om het foutieve beeld in ‘de media’ recht te zetten”. Op televisie wordt lang niet alles uitgezonden, maar elke seconde is wel te volgen via live streaming op sociale media als Facebook.

Om half twee heeft Matt Torres alle overgebleven demonstranten verzameld en begint voor ze te klappen tot iedereen meedoet. „Er is hier woensdag iemand neergeschoten, ik ben geraakt door rubberen kogels, maar vanavond hebben wij laten zien dat het ook anders kan.” Daarna maken ze aanstalten om naar huis te gaan. Als Torres op zijn telefoon kijkt, ziet hij dat CNN niet uitzendt wat hier nu gebeurt, maar de spectaculairder beelden van de plunderingen en het traangas van een nacht eerder.

„Boosheid verkoopt nu eenmaal beter, zegt één van de vrienden van Torres moedeloos.