Dispensatie voor medicijnen, maar doping?

Doping

Russische hackers onthullen dat een groot aantal Westerse topsporters doping gebruikt. Maar dan wel met dispensatie op medische gronden.

Henk Kraaijenhof kan zijn ironie niet onderdrukken over de grote vis die Russische hackers bij het wereldantidopingbureau WADA zouden hebben gevangen. In plaats van bewijzen over grootschalig dopinggebruik bij westerse sporters hebben de Russen gezorgd voor de transparantie die WADA niet mag geven. Geen spoortje bewijs van fraude. Integendeel, zij hebben juist aangetoond dat WADA keurig documenteert. De voormalige atletiektrainer en veelgevraagde prestatiecoach moet er om lachen.

Niets aan de hand, zeggen de onafhankelijke dopingexpert Klaas Faber en Herman Ram, directeur van de Dopingautoriteit, Kraaijenhof na. Ieder vanuit zijn perceptie en met zijn kanttekeningen natuurlijk, maar gedrieën stellen ze vast dat het Russische hackerscollectief Fancy Bear niet heeft kunnen aantonen dat er grote dopingzaken door WADA zijn of worden verdoezeld.

De hackers hebben blootgelegd dat sporters dispensatie krijgen voor medicijnen met stoffen die op de dopinglijst voorkomen. In grote mate, en grote namen, dat wel, maar alle geopenbaarde vrijstellingen zijn conform de regels toegekend. En de medicijnen waarvoor dispensatie is verleend zijn allerminst verontrustend, zegt Kraaijenhof. „Het gaat voornamelijk om anti-astmamiddelen en ontstekingsremmers als corticosteroïden, niet om zware middelen als epo of groeihormonen.”

Wat niet wegneemt dat er volgens Herman Ram sprake is van ernstige inbreuk op de privacy. Persoonsgegevens van sporters als de tennissters Serena en Venus Williams, langeafstandsloper Mo Farah, turnster Simone Biles, tennisser Rafel Nadal en de wielrenners Bradley Wiggins en Chris Froome liggen tenslotte op straat. De directeur van de Dopingautoriteit spreekt van „een criminele daad die strafrechtelijk vervolgd zou moeten worden”.

In Rams ogen is er niks mis mee dat WADA toestaat in de marge, en dan alleen bij medische noodzaak, medicijnen met verboden stoffen te tolereren. Vol overtuiging: „Opheffing van het dispensatiesysteem zou betekenen dat elke sporter met een medisch probleem moet stoppen. Dat lijkt mij onbestaanbaar.”

Waarom niet, vraagt Klaas Faber zich hardop af. Topsport is à priori ongezond en je zou er in zijn ogen bij medische aandoeningen helemaal niet aan moeten beginnen. Licht provocerend: „Ga recreatief sporten of een studie volgen. De mens wordt gezien als kroon van de schepping, niet omdat hij zulke sterke beenspieren heeft, maar vanwege zijn verstand. Nou, ga er dan iets mee doen. Dat gebeurt niet omdat sporters bij fysieke tegenslag middelen nodig hebben om te blijven presteren. En maar roepen dat ze schoon zijn. Dat is niet geloofwaardig. Als de Russen iets duidelijk hebben gemaakt is het de hypocrisie van topsport.”

Die ethische discussie is aan Kraaijenhof niet besteed. Als zieken niet meer aan de start mogen komen, kun je volgens hem de paralympische sport wel afschaffen. Dan praat je over chronisch zieke mensen die voortdurend onder medisch toezicht staan – „of wil je zeggen dat iemand zonder benen gezond is?” Hij ziet het probleem van dispensatie niet. Kraaijenhof: „Duursporters jagen nu eenmaal veel lucht door hun longen en inhaleren veel fijnstof. En zwemmers krijgen meer dan gemiddelde hoeveelheden chloor binnen. Er is nu eenmaal veel zorg nodig om die sporters te laten presteren.”

De kernvraag is waar bij dispensatie de grens van dopinggebruik ligt. Voor Herman Ram is dat helemaal geen vraag. Hij: „Een sporter met een medisch probleem heeft, net als iedereen, het volste recht medicijnen te gebruiken. Astma of diabetes lijken mij geen grond om iemand van sportbeoefening uit te sluiten.”

Dat mag de realiteit zijn, redeneert Klaas Faber, maar de lijn van zero tolerence bij dopingautoriteiten strookt niet met een dispensatieregeling. „Enerzijds de harde lijn volgen en anderzijds de deur openzetten, gaat niet samen. Als een middel op de dopinglijst staat, denkt een sporter al gauw: hé, het zal wel werken. Met dispensatie zet je de deur open voor misbruik.”