Beroemde muurschildering I did it my Wei Wei vernietigd

Muurschildering

Sinds een paar dagen is hij niet meer te bewonderen: Ai Weiwei, geschilderd door Karma op een muur in de Amsterdamse Waalsteeg. Hij ligt nu in brokken op de grond.

Foto Michael Coghlan / Flickr by CC

Toen Eduard Nazarski, directeur bij Amnesty International, hoorde dat fotografiemuseum FOAM een tentoonstelling wijdde aan de Chinese kunstenaar Ai Wei Wei, twijfelde hij geen moment. Hij liep richting Chinatown in het centrum van Amsterdam. Want daar, in de Waalsteeg, hing al jarenlang het straatkunstwerk ‘I did it my Wei Wei’, van de Ierse street artist Karma.

Eenmaal aangekomen kreeg hij een slecht voorgevoel. Het werk – Ai Wei Wei met imposante baard, handen op de rug – was nauwelijks te zien achter het oranje steigerdoek; de pleisterlaag van het pand werd in hoog tempo afgebroken. Bezorgd plaatste Nazarski een foto op Facebook. Tevergeefs: een paar dagen later lag Karma’s Ai Wei Wei in duizenden stukjes op de grond.

Lees ook een column van Frits Abrahams over het werk: ‘I Did It My Wei Wei’

„Een heel wrang moment”, zegt de Amnesty-directeur, de vernietiging van het werk in de week dat de tentoonstelling #SafePassage in FOAM opende. Zijn organisatie voerde een aantal jaar geleden actie voor de kunstenaar, omdat hij in China gevangen zat en vervolgens onder huisarrest werd geplaatst. Nazarski vindt het werk een signaal, een teken van de tijd. „Iemand die zo in de problemen is gekomen omdat hij zich heel principieel blijft opstellen.”

Foto Jordy Rietbroek

Foto Jordy Rietbroek

Stukjes

Het werk werd ongeveer vijf jaar geleden met een sjabloon aangebracht door Karma – onder andere bekend van een muurschildering in Dublin waarin hij bankiers als criminelen afbeeldt. „Elke toerist die hier langs liep maakte een foto”, zegt buurvrouw Marijn Bax, zelf fotograaf. Andere graffitikunstenaars respecteerden het werk, en tagden er niet overheen.

Bax vindt de vernietiging zonde. „Ik denk dat het gedachtengoed van Ai Wei Wei bijzonder is in een tijd waarin mensenrechten aan alle kanten worden geschonden. En om hem dan hier, in dit hoekje van een ministeeg in Amsterdam te hebben. Wees zuinig op zoiets, dat je middenin de nacht krijgt.”

Ze probeerde er nog een stokje voor te steken. Met haar partner mailde Bax de pandeigenaar om te pleiten voor behoud van het werk. „Toen zei hij dat hij het zou overwegen. Maar een dag later was het weg, in brokken op de grond. Maar ja, wat kan ik nu doen, de stukjes aan elkaar plakken?”

Een nieuwe zetten

Het is niet voor het eerst dat straatkunst uit de openbare ruimte verdwijnt. In april werd mogelijk een werk van de Britse Banksy per ongeluk overgeschilderd op de gevel van de UvA op de Oudemanhuispoort. Volgens een woordvoerder van wethouder Kajsa Ollongren (D66, Kunst en cultuur) heeft een pandeigenaar altijd het recht om een muurschildering te verwijderen. Tenzij de kunstenaar met hem tot overeenstemming komt.

Overigens is Ai Wei Wei – vrijdagavond op tv te zien bij College Tour –niet onbekend met het thema kunst in brokken. In 1995 liet hij een eeuwenoude vaas uit de Han-dynastie kapot vallen, wat hij in drie foto’s registreerde.

De pandeigenaar, die niet met zijn naam in de krant wil („dan krijg ik mensen over mij heen die mij een cultuurbarbaar vinden”) zegt dat hij genoodzaakt was de pleisterlaag te verwijderen. „Het werk zat precies op de plek waar wind en regen tegenaan komt. Ik heb doorslag aan de binnenmuur, met verrotte balken. Ik heb overlegd met mijn stucadoor maar die zei dat het geen optie was.” Volgens de eigenaar heeft Karma online geen contactgegevens, dus was overleg geen optie. „Ze mogen van mij best een nieuwe zetten, maar dan moeten ze wel wachten tot het pleisterwerk klaar is.”