1. 4.

1. Tweede Kamerverkiezingen

Diederik Samsom is nog geen half jaar PvdA-leider als hij met een ijzersterke campagne (en dankzij het opzichtige falen van SP-leider Emile Roemer) een enorme verkiezingszege boekt. Het ‘eerlijke verhaal’ over de crisis en Europa blijkt bij de Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012 goed voor 38 zetels. De springerige dossiervreter Samsom is getransformeerd tot een gedisciplineerd campagnedier in pak met stropdas.

2. Formatie van Rutte II

Ondanks een felle campagne tegen het ‘rechtse rotbeleid’ van het kabinet-Rutte I besluit Samsom de dag na de verkiezingen een coalitie te vormen met de VVD. Hij kán niet anders, luidt Samsoms verdediging: het land is in crisis en de PvdA moet verantwoordelijkheid nemen. Samsom en mede-onderhandelaar Jeroen Dijsselbloem betrekken de nieuwgekozen Tweede Kamerfractie amper bij de formatie. Daar heeft hij inmiddels spijt van: „Ik heb de couveusebaby verwaarloosd.”

3. Strafbaarstelling illegaliteit

In ruil voor een zogeheten kinderpardon is Samsom in de formatie akkoord gegaan met de strafbaarstelling van illegaliteit. Het PvdA-kader en fractieleden komen in opstand. In eerste instantie weet Samsom zijn achterban over te halen de strafbaarstelling toch te steunen. Maar wanneer het blijft rommelen in partij en fractie, vraagt hij de VVD toch of de maatregel van tafel kan. In ruil daarvoor krijgt de coalitiepartner 500 miljoen euro voor de hogere inkomens.

4. Vertrek Kuzu en Öztürk

In de eerste jaren van Rutte II zijn er grote spanningen in de PvdA-fractie. Kamerleden klagen dat ze te weinig ruimte krijgen van Samsom en dat hij hen verbaal overbluft. Als de Turks-Nederlandse Kamerleden Tunahan Kuzu en Selcuk Öztürk zich publiekelijk verzetten tegen het integratiebeleid van minister Lodewijk Asscher (PvdA), leidt dat tot een conflict. In november 2014 verlaten de twee de PvdA-fractie. Gedwongen of uit vrije wil – daar lopen de meningen nog altijd over uiteen. Met hun nieuwe partij Denk lijken Kuzu en Öztürk bij de volgende verkiezingen een flink aantal migrantenkiezers te gaan trekken die voorheen op de PvdA stemden.

5. Turkijedeal

In het najaar van 2015 is de vluchtelingencrisis op zijn hoogtepunt: in Nederland arriveren duizenden asielzoekers per dag. De stroom vluchtelingen wordt – voorlopig – een halt toegeroepen door de ‘Turkije-deal’: in ruil voor 6 miljard euro en visumvrij reizen neemt Turkije alle bootvluchtelingen uit Griekenland terug. Achter de schermen is Samsom één van de architecten van het akkoord. Toch krijgt hij daar amper lof voor, mede dankzij een ongelukkig getimed interview met De Volkskrant.