‘OM behandelt slechts kwart aangiftes discriminatie’

Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws. Het OM bevestigt niet het cijfer, wel het probleem: ‘we moeten keuzes maken’.

Vrouwe Justitia. Foto Lex van Lieshout/ ANP

Het Openbaar Ministerie leeft een eigen richtlijn om alle aangiftes van discriminatie zorgvuldig te bekijken niet na. Uit onderzoek van RTL Nieuws blijkt dat zo’n driekwart van deze aangiftes niet bij het OM terechtkomt. Een woordvoerder bevestigt dat het probleem bestaat, maar zegt niet over exacte cijfers te beschikken.

In de periode tussen 2005 en 2013 kreeg de politie gemiddeld 416 aangiftes per jaar binnen, waarvan er slechts gemiddeld 123 doorgingen naar het OM, zo becijferde RTL Nieuws. “Het klopt dat er een verschil is tussen wat bij de politie binnenkomt en waarin wij een beslissing nemen”, zegt een voorlichter van het Openbaar Ministerie. “De rest wordt geseponeerd.”

Dat staat haaks op de eigen richtlijn van het OM die voorschrijft dat discriminatie hard moet worden aangepakt en er zorgvuldig moet worden omgegaan met aangiftes. De richtlijn is daarom aangepast. Er worden nu keuzes gemaakt in wat wel en niet in behandeling wordt genomen:

“Deze afwegingen zijn gebaseerd op de ernst van de zaak. Daarbij wordt voorrang gegeven aan een drietal soort gevallen. Allereerst gaat het om zaken die leiden tot maatschappelijke onrust. Ook is de inhoud van de bedreiging belangrijk. Daarnaast vinden we dat personen die zich roeren in het publieke debat en die aangifte van discriminatie doen, zoals onlangs Sylvana Simons, beschermd moeten worden.”

Kans op vinden dader belangrijk

Wat volgens het OM ook een rol speelt is de zogeheten opsporingsindicatie. Dat betekent dat er een afweging wordt gemaakt of de dader op te sporen is. “Stelt dat een transseksueel op straat wordt uitgescholden en deze persoon doet daarvan aangifte bij de politie. Als er om een signalement van de dader wordt gevraagd en iemand kan alleen maar zeggen da het ‘een man met een baard en een spijkerbroek was’ en er zijn geen getuigen, dan wordt het lastig de dader te vinden.”

Het Openbaar Ministerie ziet naar eigen zeggen het aantal aangiften van discriminatie de laatste jaren toenemen. Dat komt volgens de zegsman vooral doordat het aantal bedreigingen door de opkomst van sociale media is toegenomen. Ook wordt er een andere manier van registratie toegepast:

“Het aantal aangiftes van discriminatie an sich is de laatste jaren redelijk stabiel gebleven. Neem een zaak waarin een vernieling is aangericht waarvan een discriminerende boodschap uitgaat, bijvoorbeeld als er een steen door de ruit wordt gegooid bij een homoseksueel koppel. Sinds 2015 wordt dit ook als discriminatie geregistreerd.”