Nieuw belangenconflict Neelie Kroes

Bahama Leaks

In een nieuw datalek over belastingontwijking duikt ook eurocommissaris Neelie Kroes op. Haar ‘administratieve fout’ komt de Commissie slecht uit.

ANP / Robin van Lonkhuijsen

Oud-eurocommissaris Neelie Kroes (VVD) heeft tijdens haar ambtsperiode in Brussel niet gemeld dat ze bestuurder was van een bedrijf op de Bahama’s. Dat hebben Trouw en Het Financieele Dagblad woensdagavond bekendgemaakt op basis van een groot gegevenslek van de Kamer van Koophandel van de Bahama’s. Het niet-melden van een nevenfunctie is tegen de gedragsregels van de Europese Commissie.

Kroes (75) was op papier van 2000 tot en met 2009 bestuurder van Mint Holdings Ltd, een onderneming op de Bahama’s. In 2004 werd ze eurocommissaris, in eerste instantie op het terrein van Mededinging, later voor de Digitale Agenda. Tegen de kranten erkent Kroes officieel in gebreke te zijn gebleven door de functie niet te melden.

Kroes was niet direct bereikbaar voor commentaar. Haar advocaat Oscar Hammerstein zegt tegen NRC dat ze ervan uitging dat ze eerder al was uitgeschreven bij het bedrijf. Door een „administratieve fout” zou dit pas in 2009 zijn gebeurd.

Het boek was al dicht

„Het boek was al dicht voor haar, maar toen bleek ze toch nog in de administratie voor te komen”, aldus Hammerstein. Ook zou het bedrijf überhaupt niet meer operationeel zijn geweest. In 2000 probeerde Mint Holdings Ltd het Amerikaanse energiebedrijf Enron over te nemen, maar dat ging niet door. Volgens de gedragscode van de Europese Commissie mogen eurocommissarissen bij hun aantreden niet alleen geen andere bestuursfuncties vervullen, maar moeten zij ook publiekelijk inzicht geven in belangen en functies die ze in de tien jaar daarvoor hebben vervuld.

Voor de Europese Commissie komt de onthulling op een pijnlijk moment. Onlangs ontstond ook ophef over oud-commissievoorzitter Barroso, nadat bekend was geworden dat hij als adviseur in dienst was getreden van de machtige zakenbank Goldman Sachs. De Commissie reageerde in eerste instantie door te zeggen dat de Portugees de vereiste ‘afkoelingsperiode’ van achttien maanden in acht had genomen.

De Commissie kan ad-hoc een ethische onderzoekscommissie bijeenroepen als misstanden worden vermoed. Als die vervolgens worden bewezen, kan besloten worden om oud-commissarissen hun pensioenrechten af te nemen. Na alle ophef over Barroso kondigde de Commissie twee weken geleden alsnog zo’n onderzoek aan. Voorzitter Juncker besloot bovendien om zijn voorganger de VIP-behandeling te ontzeggen die oud-voorzitters normaliter toekomt als ze op bezoek zijn in Brussel.

Kroes bleef tot en met 2014 eurocommissaris. Ze is nu toezichthoudend directielid bij het Amerikaanse softwarebedrijf Salesforce en maakt onderdeel uit van een belangrijke politieke adviesraad van taxiapp Uber. Ook die functie zorgde voor het nodige gefrons, omdat Kroes als telecomcommissaris veel te maken had met Uber, en het ook vaak opnam voor het bedrijf dat met nieuwe technologie de traditionele taxi-sector op z’n kop heeft gezet.

Eerloze kroon

Groene Europarlementariër Sven Giegold noemt de jongste onthulling „de eerloze kroon op een carrière vol belangenconflicten”.

Trouw en het FD baseren zich op een nieuw lek van gegevens uit een belastingparadijs, dat ze de BahamaLeaks noemen. Er zijn ongeveer 1,3 miljoen documenten over bedrijven en bestuurders op de Bahama’s naar de Duitse krant Süddeutsche Zeitung gelekt, die de krant deelde met het Internationaal Consortium voor Onderzoeksjournalisten (ICIJ). Daar behoren ook Trouw en het FD toe. Eerder dit jaar brachten de kranten en het ICIJ de zogenoemde Panama Papers naar buiten, over belastingconstructies die liepen via een Panamees advocatenkantoor.