Recensie

Georg Nigl zingt cyclus Rihm monter, woest en wanhopig

KlassiekNigl & MelnikovGeorg Nigl (bariton) & Alexander Melnikov (piano). Gehoord: 21/9 Muziekgebouw aan ’t IJ. Radio 4: 27/9

3

Wolfgang Rihm (1952) componeert zo snel en veel dat nieuwe stukken amper opzien zouden baren, als ze niet zo goed waren. Dat gold ook voor zijn liedcyclus Dort wie hier. Een dag na de wereldpremière in Keulen klonk het werk in de serie Grote Zangers van het Muziekgebouw. Grote zanger van dienst was Georg Nigl, die eerder schitterde in de titelrol van Rihms opera Jakob Lenz en aan wie Dort wie hier is opgedragen.

Voor zijn zevendelige cyclus gebruikte Rihm slechts één gedicht: Wo?, dat Heine schreef voor zijn eigen grafsteen. Rihm toonzette het zeven keer, waarbij hij iedere keer een andere wereld opriep, van monter tot woest of wanhopig.

Rihms cyclus werd direct voorafgegaan door Schubert-liederen, wat door de combinatie van contrast én continuïteit een geweldig, bevreemdend effect sorteerde. Rihm, doordesemd van de muziekgeschiedenis, speelt graag een spel met zijn voorgangers. Zijn melodieën bezaten een schubertiaanse lyriek, maar doolden thuisloos door een desolaat klanklandschap van echo’s en voorbije gebaren: indringend. De zevende zetting was een droef hoopje losse woorden en stiltes, als een verweerde zerk.

Georg Nigl is een uitgesproken theatrale zanger, die veel persoonlijkheid in zijn interpretaties legt, ook als dat soms ten koste van intonatie gaat. Vaak werkte het prachtig, zoals in Der Tod und das Mädchen. Soms wreekte zich een bepaalde onrust in zijn klank, waardoor de magistrale eenvoud van Wiegenlied niet ten volle kon opbloeien.