Column

Wie betaalt er nu te weinig? Het Rijk of de regio?

Het is dus nog niet klaar met de lobby voor cultuursubsidies, ondanks de 10 miljoen euro extra die PvdA-minister Bussemaker van het kabinet op Prinsjesdag heeft mogen verdelen. Daarmee komt ze nog lang niet tegemoet aan de wens van organisaties uit de kunstsector, die samen hebben becijferd dat minstens 24 miljoen euro nodig is om het omvallen van veel middelgrote en kleine instellingen te voorkomen. Zelfs de VVD-cultuurwoordvoerder schijnt hard op zoek te zijn naar potjes om uit te putten ten bate van culturele troetelkinderen. Er valt nog iets te verwachten van het Kamerdebat over de cultuurbegroting.

Niet alleen cultuurclubs melden zich in Den Haag, ook provincies en gemeenten uit het noorden en zuiden hebben zich al zeer actief getoond. Zij dringen aan op ‘regionale spreiding’, want de Randstad zou overbedeeld worden. De vraag die in Den Haag weinig wordt gesteld, is hoeveel de klagende provincies en gemeenten zélf steken in de culturele instellingen die ze van groot belang achten. En dan vooral in verhouding tot wat de Randstad doet. Een steekproefje onder orkesten en toneelgezelschappen spreekt niet in hun voordeel.

Zo kreeg het Rotterdams Philharmonisch de afgelopen vier jaar met 6,4 miljoen euro van de gemeente meer dan van het Rijk (4,3 miljoen), net als het Residentie Orkest dat 3,8 miljoen euro van de stad Den Haag ontving en 2,7 miljoen van het Rijk. Het Concertgebouworkest krijgt van Amsterdam bijna evenveel (6 miljoen) als van het Rijk (6,7 miljoen). Daar steken de 180.000 euro die de noordelijke provincies geven aan het Noord Nederlands Orkest naast de 6,1 miljoen euro van het Rijk schril af. Van de orkesten buiten de Randstad krijgt philharmonie zuid met 3,8 miljoen euro nog het meest uit de regio, maar het is slechts de helft van de 7,1 miljoen die het orkest van het Rijk krijgt.

Toneelgroep Amsterdam (3,2 miljoen), Ro Theater (2,4 miljoen) en het Nationale Toneel (3,6 miljoen) krijgen van hun gemeenten meer dan van het Rijk. Bij Oostpool, Zuidelijk Toneel, het Noord Nederlands Toneel en Toneelgroep Maastricht betalen gemeenten slechts enkele tonnen, terwijl het Rijk ze met 1,6 of 2,6 miljoen euro per jaar subsidieert.

Het subsidiestelsel gaat waarschijnlijk op de schop. Met meer afstemming tussen Rijk en stedelijke regio’s. Het idee van matching moet maar eens ter sprake komen. Te beginnen in het Kamerdebat rond de cultuurbegroting, als een politicus begint over regionale spreiding.

is verslaggever cultuur