Na tien jaar was het wel even wennen om op tijd op te staan

ReportageWerkgelegenheid

Een nieuw project om bijstandsgerechtigden aan een baan te helpen werkt. Bij VDL Nedcar zal één op de twee aan de slag komen.

Bijstandsgerechtigden kunnen dankzij een project aan het werk bij autofabrikant VDL Nedcar in Born. Links Detlev Spronck, na tien jaar bijstand mocht hij een arbeidscontract tekenen. Foto Katrijn Van Giel

Detlev Spronck had alleen een zwemdiploma. Zijn schoolcarrière eindigde na drie klassen lts. Nu heeft de 39-jarige Sittardenaar zijn eerste echte papiertje. Daarmee kan hij aan de slag bij de lopende band van autofabrikant VDL Nedcar in Born. Spronck gaat zich onder meer bezighouden met de accukoppen, airco’s en de sierlijsten van de Mini’s die daar geassembleerd worden.

Spronck tekende zijn arbeidscontract samen met vier medegelukkigen die in de bijstand zaten en in april met behoud van uitkering begonnen aan hun praktijkopleiding. Zo’n vierhonderd anderen volgen spoedig. Het gezamenlijke project van gemeenten, UWV en uitzendbureaus, die neerstreken bij en zelfs in de fabriek, is een succes. Het geheim? „Kort op de deelnemers zitten”, zegt projectleider Lieve Schouterden. „Ze als mensen behandelen en niet als nummer. Alles moet weer worden geleerd: op tijd wakker worden, naast je werk ook nog een huishouden regelen, de baas bellen als je ziek bent. Dat vergt kort erop zitten. Omgekeerd is het fijn dat je op de werkvloer jobcoaches kunt aanspreken, als er een probleem is.”

Tien jaar zat Spronck in de bijstand. Daarvoor had hij een eigen café („Dat was niet zo’n succes”) en deed hij koerierswerk („De werkgever kon me geen vaste baan bieden”). Sollicitaties bleven vruchteloos. „Bedrijven willen toch iemand met een diploma. De laatste anderhalf jaar heb ik wel vrijwilligerswerk kunnen doen bij voetbalclub Fortuna Sittard als materiaalman, lijnentrekker en schoonmaker. Mooi, maar een echte baan is beter voor de financiën en de sociale contacten.”

Heel ander levensritme

Na een test en een sollicitatiegesprek mocht hij beginnen aan de opleiding bij VDL Nedcar. „Het was wennen”, geeft hij toe. „Een heel ander levensritme, om zes uur opstaan, al van huis weg zijn als de rest van het gezin nog moet opstaan. Maar het leren was leuk. Makkelijke leerstof over de gang van zaken in de fabriek en over de veiligheid. Tussen week zeven en tien heb ik het nog wel lastig gehad. Als je er zo lang uit bent geweest, ga je twijfelen aan jezelf. Doe ik het wel goed? Een beloofd evaluatiegesprek bleef uit. Daar zie je dan ook een slecht teken in. Ik heb toen zelf om dat gesprek gevraagd. Dat geeft je dan weer een boost.”

Het project bij Nedcar borduurt voort op ervaringen die werden opgedaan toen het nog niet eens zo lang geleden slecht ging met de autofabriek. „Er is toen een speciaal mobiliteitscentrum opgezet om mensen naar een andere baan te begeleiden”, vertelt Pieter Meekels, wethouder van Economische Zaken en Arbeidsmarktbeleid van de lokale partij GOB in Sittard-Geleen, waar Born onder valt. „Dat werd een succes.”

Navolging

Het bedrijf, UWV, gemeenten, provincie, Rijk zaten allemaal op dezelfde lijn. De aanpak kreeg elders navolging, bijvoorbeeld bij de sluiting van een sigarettenfabriek van Philip Morris in Bergen op Zoom. Meekels: „Hier wilden we met eenzelfde efficiëntie mensen vanuit de bijstand weer aan het werk krijgen nu Nedcar binnenkort met een tweeploegendienst begint.”

Projectleider Lieve Schouterden geloofde vanaf het begin in de mogelijkheden. „Bij VDL Nedcar waren ze minder optimistisch. Daar dachten ze dat we nog geen 150 mensen vanuit de bijstand naar hun fabriek zouden kunnen brengen. Die verwachting was ook gebaseerd op een vorig project, waarbij van de 397 aangeleverde mensen er slechts 28 naar een baan konden worden geleid. Ik heb tegen de directie een streefaantal van driehonderd mensen genoemd. Tegen gemeenten durfde ik het zelfs over vijfhonderd te hebben, van de kleine duizend mensen die we uit de bakken hebben gehaald. Dat gaan we halen.”

De begeleiding laat weten wat VDL Nedcar wil. De selectie kan daardoor veel scherper zijn dan wanneer afzonderlijke instanties op afstand bijstandsgerechtigden aanleveren, zegt Schouterden.

Ze vervolgt: „En mensen die net niet helemaal voldoen, proberen we bij te schaven. Gemeenten doen ook hun best. Weert gaf mensen die bij een eerste test op taalvaardigheid tekortschoten extra les. Na een tweede test zijn ze alsnog begonnen.”

Spronck kijkt tevreden terug op zijn opleiding. „De man van Nedcar met wie ik aan het begin een sollicitatiegesprek had, beloofde me een pintje als ik een contract zou krijgen. Daar hou ik hem aan, vrijdag is het zover. Ik moet hem alleen nog even vinden in de fabriek. Maar ook zonder hem ga ik het dit weekend wel even vieren.”