Interview

De assistent die erkenning eist

©

Assistenten van kunstenaars zijn doorgaans onbaatzuchtige, gedweeë tiepjes. Zo niet Fumiko Negishi. Ze is vorige week naar de rechter gestapt om de bekendste Spaanse popartkunstenaar, Antonio de Felipe, aan te klagen. Ze eist erkenning als coauteur.

Kansloos, zou je zeggen. Kunstenaars laten hun werk door anderen uitvoeren, kopers weten dat en het kan ze niks schelen. Dus vanwaar de verontwaardiging bij Negishi?

Omdat De Felipe altijd heeft gedaan alsof hij zijn schilderijen zelf schilderde, terwijl hij in werkelijkheid alleen zijn naam erop zette. Dat vindt ze niet fair: „Bij een schilderij heeft de persoon die de kwast hanteert volgens mij een duidelijke functie. Ik bedoel: wat zou een schilderij zijn zonder verf?”

Ze eist voorlopig geen geld van De Felipe, alleen erkenning. Bovendien eist ze dat hij ‘rectificeert’. Hij moet kopers, inclusief musea, vertellen dat hij niet de enige maker is. Nonsens, vindt De Felipe.

Als Negishi akkoord is gegaan met de werkrelatie, heeft De Felipe waarschijnlijk niets te vrezen van de rechter. Jammer, vind ik. Waarom? Wel, mijn partijdigheid heeft vast te maken met smaak. Ik vind het werk van De Felipe nogal flauw; de in elkaar gedrukte bierblikjes (merk Mahou), de levensgrote koe in Coca-Cola-kleuren met colablikjes onder de uiers… het is allemaal niets meer dan een Spaanse vertaling van Andy Warhol, maar dan jaren na diens dood. Wel goed uitgevoerd – maar dat is Negishi’s werk.

Een slecht argument voor de rechter, weet ik. Maar er komt iets bij: de reactie van De Felipe. Ik bespaar u zijn woorden, maar het is duidelijk dat hij vindt dat hij zijn roem eerlijk heeft verdiend.

Iedereen die noch overdreven vol van zichzelf is, noch al te dom, weet dat bij rijkdom en maatschappelijk succes allerlei factoren een rol spelen, zoals schaarste, monopolieposities, gezondheid, het juiste moment, afkomst, enzovoorts. Noem het geluk. Dit geldt misschien wel het meest voor hedendaagse kunstenaars, wier succes wordt bepaald door een klein aantal miljonairs en hun adviseurs. Die kijken ook nog eens vooral naar elkaar. Wie koopt wat?

De Chinese verzamelaar Liu Yiqian, die voor 158 miljoen euro een Modigliani kocht, zei het kernachtig: „Ik volg gewoon de andere bieders en overtroef ze.”

Kortom, naamsbekendheid is de crux. Nigishi heeft dat goed begrepen. Ze wil dus iets van De Felipes naam, een erkenning als co-auteur. En leg maar eens uit dat ze dat niet is.