De 10 miljoen extra voor cultuur is verdeeld, de lobby kan weer beginnen

Prinsjesdag

Er komt extra geld voor cultuur. Wie het krijgt is blij, vooral de festivals. Maar niemand zegt dat het genoeg is.

Festival Noorderslag 2015: New Wave wint de Popprijs Foto Andreas Terlaak

Ze zijn blij voor zichzelf, maar onderschrijven de oproep van collega’s dat het nog niet genoeg is. Of ze zijn blij voor hun collega’s, maar vragen zich af hoe het verder moet met henzelf.

Dat was gisteren de teneur van de reacties op het cultuurnieuws: 10 miljoen euro per jaar extra, met name voor festivals, cultuureducatie, drie instellingen voor muziektheater (Orkater, Holland Opera, Opera2Day) en vier musea (het Letterkundig Museum, Museum Meermanno, Huis Doorn en Slot Loevestein).

Neem de Verenigde Podiumfestivals, twee jaar geleden gevormd om samen sterker te staan. Wat gelukt is: álle 23 festivals die eerder dit jaar geen subsidie kregen van het Fonds Podiumkunsten, maar wel een positieve beoordeling, krijgen dit geld alsnog. Cultuurminister Jet Bussemaker trekt er de komende vier jaar 3,1 miljoen euro voor uit. Festivals, vindt ze, beantwoorden aan criteria die zij belangrijk acht, zoals het bereiken van nieuwe groepen, regionale spreiding en talentontwikkeling. Het gaat om onder meer Noorderslag, Into the Great Wide Open, Motel Mozaïque, Cultura Nova en Welcome to the Village.

Toen de Troonrede dinsdagmiddag eenmaal was uitgesproken, lieten de festivals meteen weten de erkenning te waarderen, „maar we zijn er met deze 10 miljoen nog niet”. En geen wonder, kun je inderdaad denken: die 10 miljoen extra (vorig jaar 18,5 miljoen) zijn bedoeld voor een begroting waarop in 2012 zo’n 200 miljoen is bezuinigd: eenderde van het totaal. De komende vier jaar is 389 miljoen euro per jaar beschikbaar voor 88 culturele instellingen en 6 fondsen. Ter vergelijking: voor de héle Rijksbegroting trok het kabinet op Prinsjesdag 1,5 miljard extra uit.

Ook toneelgroep Orkater krijgt alsnog geld, ruim 4 ton. Orkater was eveneens positief beoordeeld door het Fonds Podiumkunsten, maar viel buiten de boot omdat het fonds (na diezelfde bezuiniging uit 2012) niet genoeg geld had om alle positieve adviezen te honoreren. Alleen, Orkater had 1,1 miljoen gevraagd. Helemaal geen rijkssubsidie krijgt Korzo in Den Haag, het enige productiehuis voor dans in Nederland. Ook Korzo had een positieve beoordeling door het Fonds Podiumkunsten.

Van Warmerdam: „Ik denk dat niemand het me kwalijk gaat nemen dat ik niet vrolijk ben.” Want: „Wij kunnen met dit geld geen gezelschap overeind houden. Het is erg treurig, we zitten middenin de voorbereidingen voor nieuwe voorstellingen, en dat gaat nu allemaal op de helling. We zullen mensen ontslag aan moeten zeggen.” Het steekt vooral ook, zegt hij, dat de criteria van de minister, regionale spreiding en talentontwikkeling, „juíst op Orkater” van toepassing zijn.

Ook Aukje Bolle van Korzo gaat een reorganisatieplan opstellen, „we komen nu een half miljoen tekort”. Zij vraagt zich af: „Realiseert iedereen zich wel wat de consequenties zijn? Een generatie dansmakers heeft straks geen plek meer.”

Beeldende-kunstinstelling De Appel en foto-instelling Noorderlicht in Groningen krijgen ook geen geld, maar die waren eerder negatief beoordeeld. Zij zullen wellicht aankloppen bij het Mondriaanfonds, dat 7 ton extra krijgt voor presentatie-instellingen voor beeldende kunst. Het Mondriaanfonds liet weten „verheugd en opgelucht” te zijn over dit geld, dat het fonds wil verdelen met een aparte ronde die binnenkort wordt opengesteld.

Na Prinsjesdag komt het beoordelen van de Rijksbegroting door de Tweede Kamer. „Dus dat wordt hard werken straks: veel praten, veel mensen mobiliseren”, zegt Marc van Warmerdam. Aukje Bolle: „We gaan ervoor lobbyen dat wie een positief advies heeft, dit ook gehonoreerd ziet.”

Die lobby begon gisteren al, met de reactie van de Federatie Cultuur, Kunsten ’92 en de Akademie van Kunsten, die eerder becijferden dat er jaarlijks 24 miljoen meer nodig is voor cultuur. Uit hun persbericht van dinsdagmiddag: „Wij roepen de fractievoorzitters nogmaals op om de benodigde extra investering van 14 miljoen euro (naast dus de 10 miljoen) morgen en overmorgen te agenderen bij de Algemene en Financiële Beschouwingen.”