‘Auping is een supervoorbeeld van circulair denken’

Dat stond deze maand in een ministeriële notitie over ‘de circulaire economie’.

Volgens staatssecretaris Dijksma en minister Kamp is Auping een "supervoorbeeld van circulair denken". Foto Martijn Beekman/ANP

De aanleiding

Staatssecretaris Sharon Dijksma (Milieu) en minister Henk Kamp (Economische Zaken) stuurden eerder deze maand een notitie aan de Tweede Kamer over de toekomst van de ‘circulaire economie’ in Nederland. De bewindslieden willen volgend jaar met het bedrijfsleven en maatschappelijke partners een ‘grondstoffenakkoord’ sluiten: in 2030 moet het gebruik van primaire grondstoffen– zoals metalen, olie of mineralen – in de industriële productieprocessen met 50 procent verminderd zijn.

De bewindslieden noemen in hun brief een aantal bedrijven dat al goed op weg is naar die ‘circulaire economie’. Zoals Philips Lighting, die led-verlichting produceert die 80 procent minder stroom gebruikt. Of G-Star Raw dat spijkerbroeken maakt van aangespoelde drinkflessen. Maar hét icoon van dat milieubewust produceren is de Nederlandse beddenfabrikant Koninklijke Auping. Dat familiebedrijf noemen Dijksma en Kamp in de brief zelfs een „supervoorbeeld van circulair denken”. Vooral het Auping Take Back System wordt geroemd. Auping neemt oude matrassen terug bij levering van nieuwe en zorgt ervoor dat die volledig gerecycled worden. En dus niet in de verbrandingsoven verdwijnen, zoals jaarlijks met 1,2 miljoen matrassen gebeurt.

Waar is het op gebaseerd?

De kwalificatie ‘supervoorbeeld van circulair denken’ krijgt Auping van beide bewindslieden zelf. In de brief wordt niet verwezen naar enige bron of onderzoek dat die bijzondere positie van Auping staaft. Volgens een woordvoerder van staatssecretaris Dijksma is de brief opgesteld na gesprekken met aansprekende Nederlandse bedrijven. „Uit het gesprek met Auping bleek dat hun retourmodel een mooi voorbeeld is voor een circulaire economie.” De onderbouwing daarvan komt van Auping zelf, aldus de woordvoerder.

En, klopt het?

De tekst uit de brief van Dijksma en Kamp komt rechtstreeks van de site van Auping. Daarin wordt melding gemaakt van die 1,2 miljoen matrassen die jaarlijks op straat worden gezet. Net als de metafoor „een stapel, zo hoog als duizend maal de Eiffeltoren”, die Kamp en Dijksma gebruiken. Maar alleen de bron, Auping zelf, weet of de informatie ook klopt. Volgens algemeen directeur Aart Roos van Auping gaan er sinds 2011 jaarlijks 15.000 matrassen retour naar een recyclingbedrijf. Niet alleen eigen matrassen, ook van andere merken. Het gaat volgens Roos om 300.000 kilo aan grondstoffen uit retourmatrassen. Die worden onder meer verwerkt tot poetsdoeken, judomatten, of isolatiemateriaal. „Een druppel op de gloeiende plaat”, beaamt Roos. „Maar we hebben de ambitie om in 2020 al onze bedrijfsprocessen en producten duurzaam in te richten.”

Is Auping met die ambitie een ‘supervoorbeeld van circulair denken’? Volgens directeur Tjerk Wagenaar van de stichting Natuur en Milieu is dat afhankelijk van de vraag of de productieprocessen van Auping extern én onafhankelijk worden getoetst. „Wij hebben de intentie dat grondstoffenakkoord ook te ondertekenen. Maar dat is wel afhankelijk van de vraag of er ook onafhankelijk onderzoek naar circulair handelen komt. Naast regelgeving en financiële prikkels om dat beleid van de grond te krijgen. Anders blijft dat akkoord klein bier.” Een stelling die Roos onderschrijft.

Conclusie

Koninklijke Auping is in haar branche ontegenzeggelijk koploper bij duurzame productieprocessen en circulair ondernemen. Maar hij gebrek aan onafhankelijke controle op de bedrijfsvoering bij Auping beschouwen wij de stelling dat Auping ‘supervoorbeeld’ van circulair denken’ als niet te checken.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt