VS: staakt-het-vuren Syrië nog niet dood

Dat zei John Kerry na een bijeenkomst in New York met onder meer Rusland.

Minister Lavrov (Rusland, links), minister Kerry (VS, midden) en speciaal VN-gezant De Mistura (rechts) na een bijeenkomst in New York. Foto Darren Ornitz / Reuters

Ondanks schendingen van het staakt-het-vuren is het vorige week door Rusland en de VS gesloten akkoord om de gewelddadigheden in Syrië tijdelijk stop te zetten nog altijd van kracht. Dat zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry, schrijft persbureau AP: “Het staakt-het-vuren is niet dood.”

Ook Rusland heeft gezegd te willen blijven werken aan het implementeren van maatregelen die in het akkoord zijn afgesproken: “We kunnen niet alles weggooien dat we in een jaar hebben bereikt,” aldus een woordvoerder tegen persbureau Reuters.

De landen deden de uitspraken na een bijeenkomst in New York van de International Syria Support Group (ISSG), waar zo’n twintig landen en internationale organisaties in verenigd zijn om tot een oplossing te komen in het Syrische conflict.

Ook de speciale VN-gezant voor Syrië, Staffan de Mistura, weigerde te zeggen dat de wapenstilstand voorbij is. Wel is die volgens hem in gevaar. Vrijdag praat de ISSG verder over een oplossing.

Hulpgoederen

Afgelopen week kwamen de VS en Rusland na lange onderhandelingen tot overeenstemming om het geweld in Syrië voor minstens een week een halt toe te roepen. De strijd tegen gezamenlijke vijand Islamitische Staat (IS) kon wel doorgaan. Met het staakt-het-vuren zouden hulpkonvooien de kans krijgen burgers in strijdgebieden te bereiken.

De eerste 48 uur hield het akkoord grotendeels stand. Een grote knauw voor de broze wapenstilstand volgde zaterdag, toen de door de VS geleide coalitie met een luchtaanval Syrische militairen trof. De VS meenden dat er een fout was begaan: IS was het eigenlijke doelwit. Tientallen Syrische militairen kwamen om, Rusland reageerde furieus.

Coördineren

Maandag verklaarde de Syrische president Assad het staakt-het-vuren afgelopen. Snel daarna werd een hulpkonvooi dat voor de belegerde stad Aleppo bedoeld was onder vuur genomen, wederom met tientallen doden tot gevolg. De Russen en het Syrische regime ontkennen betrokkenheid.

Volgens de Russen is het hulpkonvooi om onbekende reden in brand gevlogen. De VS zeggen impliciet wel dat de Russen erachter zitten. Een woordvoerder zegt dat Amerikaanse vliegtuigen het konvooi niet hebben aangevallen en dat de enige andere vliegtuigen in Syrië van Rusland zijn.

De VN kwamen terug van een eerdere verklaring en hebben het niet langer over een luchtaanval op het hulpkonvooi. Een woordvoerder:

“We zijn niet in de positie te bepalen of het een luchtaanval was. We zijn in de positie te zeggen dat het konvooi is aangevallen.”

Als gevolg van de aanval op het hulpkonvooi besloten de VN dinsdag de hulpoperaties in Syrië op te schorten. De VS zeiden de samenwerking met de Russen “opnieuw te zullen beoordelen”. Na de eerste fase van het staakt-het-vuren, die maandag eindigde, zouden de Russen en de VS hun aanvallen op IS en Jabhat Fatah al-Sham, de opvolger van het aan Al-Qaeda gelieerde Al-Nusra, gaan coördineren. Over wat daar nu van terecht komt deden de deelnemers aan het ISSG-overleg dinsdag geen uitspraken.