Val Hanjin bedreigt kerstcadeautjes

Containervaart

De neergang van rederij Hanjin zorgt wereldwijd voor problemen. Schepen dolen over zee, goederen worden te laat geleverd.

Containerterminal van rederij Hanjin Shipping in de haven van het Zuid-Koreaanse Incheon. In de haven van Rotterdam is Hanjin goed voor ruim 5 procent van de overslag bij containerterminal ECT. Foto Kim Hong-ji/Reuters

Containerschip Hanjin Harmony wordt deze woensdag om 11.00 uur verwacht in de haven van Hamburg. Dinsdag voer het schip van de bijna failliete Zuid-Koreaanse rederij Hanjin Shipping langs de Nederlandse kust. De aankomst in Hamburg is echter onzeker. Zonder garantie dat het schip niet in beslag wordt genomen – een stay order – blijft de Hanjin Harmony buiten de haven.

Na Hamburg zou het schip naar Rotterdam komen. Maar er wordt nog druk onderhandeld tussen het hoofdkantoor in Seoul en het Havenbedrijf Rotterdam. Als er geen groen licht komt voor een stop in Rotterdam, worden de 1.300 containers die de Hanjin Harmony voor Rotterdam aan boord heeft in Hamburg gelost. Met alle logistieke complicaties voor de ontvangende klanten van dien.

De onzekerheid rond dit ene schip is tekenend voor de situatie rond Hanjin. Tientallen containerschepen dolen over zee omdat ze nergens kunnen aanmeren. Overal worden juridische procedures gevoerd over ladingen. Bij het Suezkanaal liggen twee schepen met bestemming Rotterdam. Er is geen geld voor de passage.

Tekst gaat verder onder de grafiek.

De situatie is chaotisch, zegt Rob van den Eijnden, salesmanager van het in de Rotterdamse Waalhaven gevestigde Hanjin Benelux. De 56 werknemers vrezen ontslag, maar „de stemming is nog goed”. Van den Eijnden: „Het nieuws kwam ook voor ons onverwacht, drie weken geleden. Alle rederijen staan er al jaren slecht voor. We zijn te groot om te laten omvallen, dachten we. Dat zullen de holding en de Koreaanse overheid niet laten gebeuren. Dat zagen we verkeerd.”

Wereldwijde ontwrichting

Eind augustus vroeg Hanjin Shipping, op dat moment de op zes na grootste containerrederij ter wereld, surseance van betaling aan. Het zorgde voor een schokgolf in de scheepvaart die tot vandaag voortduurt. Mondiaal was het marktaandeel van Hanjin 2,9 procent, maar op de lijnen tussen Azië en de VS en Azië en Europa was dat respectievelijk 6,7 en 4,9 procent. Genoeg voor een ontwrichting van de wereldwijde goederenstromen. De topman van Seaspan, marktleider voor de verhuur van containerschepen, noemt de impact net zo groot als de val van Lehman Brothers voor de financiële markt.

Terwijl in Seoul druk wordt gestudeerd op herstructurering van Hanjin, valt het bedrijf in rap tempo uit elkaar. Nog voor de surseance-aanvraag werd in havens al beslag gelegd op Hanjinschepen, omdat het bedrijf havengelden, brandstof en andere kosten niet zou kunnen betalen. Vrees voor beslaglegging en geweigerde toegang door havens houden de schepen op zee.

Van de 97 containerschepen van Hanjin bezit het bedrijf er 37 en worden er 60 gecharterd bij bedrijven als Seaspan en het Griekse Danaos Corp. The Wall Street Journal berichtte dit weekend over een reddingsplan waarbij alle gehuurde schepen teruggaan naar de eigenaren, en Hanjin 15 eigen schepen behoudt. Een Koreaanse rechter bepaalde maandag dat de gehuurde schepen inderdaad terug moeten naar de eigenaren.

Eerste slachtoffer

Volgens Hanjin zijn op dit moment 28 schepen gelost, 35 op terugreis naar Zuid-Korea en 34 gestrand op zee. Vorige week vervoerden dolende schepen 540.000 containers met goederen, met een geschatte waarde van 14 miljard dollar. Extra pech: juist in deze periode worden de cadeautjes – veel elektronica – voor Thanksgiving en Kerstmis van Azië naar de VS vervoerd. Amerikaanse winkels vrezen problemen met hun bevoorrading.

Hanjin is het eerste slachtoffer van de structurele overcapaciteit in de containervaart, veroorzaakt door steeds grotere schepen en stagnerende groei in China. Vraag en aanbod sluiten al jaren niet meer op elkaar aan. Deskundigen zijn niet zozeer verbaasd dat een grote rederij omvalt, hooguit dat het nu gebeurt.

Verbazing wekt wel de enorme chaos waarmee de val van Hanjin gepaard gaat. De slechte afhandeling zorgt volgens onderzoeksbureau Alphaliner voor zoveel reputatieschade dat wederopstanding uitgesloten is.