Prinsjesdag: het gaat weer goed, maar ‘karwei is nog niet af’

Wij sluiten af voor vandaag

Het beleid is gepresenteerd en de meeste reacties zijn binnen, dus wij sluiten dit liveblog voor vandaag. Het belooft een goed jaar te worden, waarin de meeste mensen het iets beter krijgen, zo luidt de boodschap van het kabinet. Toch vrezen de oppositie, het bedrijfsleven en de vakbonden dat het kabinet misschien een beetje té optimistisch is.

Het belangrijkste nieuws nog even op een rij:

  • Koning Willem-Alexander gaf een positieve Troonrede. Nederland heeft veel om trots op te zijn, nu het na een zware crisis weer meedoet in de kopgroep van Europa, zo luidde de boodschap. Maar boven al die positieve ontwikkelingen hangen ook allerlei “onzekere internationale ontwikkelingen”. Onder meer terrorisme en de Brexit zorgen voor veel onzekerheid.
  • Uit de Miljoenennota kwam weinig nieuws, nadat de documenten eind vorige week al naar de pers werden gelekt. Wel nieuw was dat zwangere vrouwen vanaf volgend jaar rechtstreeks kunnen kiezen voor de Niet Invasieve Prenatale Test, waarmee het syndroom van Down bij het ongeboren kind kan worden vastgesteld.
  • De oppositie weigerde echter te spreken van een ‘feestbegroting’. De Miljoenennota stemt volgens hen vooral boekhouders tevreden, terwijl de burger er nog weinig van merkt. “De tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen nemen toe”, aldus GroenLinks-leider Jesse Klaver. “De laagste inkomens zijn er bij dit kabinet het minst op vooruit gegaan.”
  • Ook het bedrijfsleven, de vakbonden en belangenorganisaties vonden de boodschap van het kabinet te rooskleurig. Zo wordt er te weinig geïnvesteerd en groeit de ongelijkheid op de arbeidsmarkt alleen maar verder. De onderwijssector beweerde zelfs dat het kabinet sjoemelt met cijfers en een bezuiniging verkocht als extra geld.
  • Premier Rutte is nog niet tevreden na het indienen van de laatste begroting van zijn tweede kabinet. "Dit is een tussenstand. Er zijn nog grote dingen te doen", aldus de premier vanmiddag tegen NRC.

Op woensdag en donderdag houden wij opnieuw een liveblog bij, als in de Tweede Kamer de Algemene Politieke Beschouwingen plaatsvinden.

Ouderenclubs: niet veel om te juichen

Ouderen mogen er dan in koopkracht op vooruitgaan dankzij de nieuwe begroting, maar volgens ouderenorganisatie Unie KBO staan de meeste ouderen “niet te juichen” over het “kleine plusje” dat ze tegemoet kunnen zien. “Senioren geloven niet zomaar in echt koopkrachtherstel tijdens een verkiezingsjaar”.

De ANBO, een andere ouderenbond, heeft ook kritiek: “Als de voortekenen ons niet bedriegen worden er geen bruggen gebouwd tussen werkend en niet-werkend. Gepensioneerden krijgen er voor het eerst in acht jaar een klein plusje bij, maar dat plusje is nog altijd kleiner dan de plus van werkenden.”

Onderwijs: kabinet goochelt met cijfers

Het kabinet spreekt in de Miljoenennota van een investering van 200 miljoen in onderwijs, maar in werkelijkheid krijgt die sector juist minder te besteden. Elders in de begroting wordt namelijk 230 miljoen euro bezuinigd, zo stelt voorzitter Liesbeth Verheggen van de Algemene Onderwijsbond (AOb) dinsdag in een reactie.

In het onderwijs overheerste volgens Verheggen dus vooral verbazing, ook omdat zo veel andere groepen er wel geld bij kregen. “Een bezuiniging is niet het eerste waaraan je denkt als de economie aantrekt. Zeker met de Tweede Kamerverkiezingen in aantocht en de PvdA als coalitiepartij die in eerdere media-uitingen met miljarden strooide voor onderwijs”, zegt ze.

Ook de PO-Raad hekelt het “gegoochel met cijfers” van het kabinet. De belofte dat leraren er volgend jaar 500 euro bij krijgen is bijvoorbeeld niet nieuw, aldus de sectororganisatie voor het primair onderwijs. En ook de cijfers over de uitgaven per leerling geven volgens de PO-Raad een te positief beeld.

Interessante veranderingen bij I&M;

Een aantal interessante zaken uit de begroting Infrastructuur en Milieu, op een rij gezet door onze redacteur Jos Verlaan:

  • De jaarlijkse investeringen in spoor, weg en waterwegen worden de komende jaren substantieel verhoogd. Het besluit om het zogeheten Infrastructuurfonds, waar die investeringen uit gefinancierd worden, ook na 2030 te garanderen, betekent een financiële impuls van van jaarlijks 5,2 miljard euro. Tot 2030 komt daar zo’n 10,9 miljard euro bovenop. Het geld wordt onder meer gebruikt voor modernisering van Schiphol, uitbreiding van het vliegverkeer op de luchthavens Eindhoven en Lelystad ter ontlasting van Schiphol en verbetering van het spoor- en wegennet.
  • Zo komt er deze kabinetsperiode 217 kilometer extra rijstroken beschikbaar en worden volgend jaar de procedures afgerond voor de nieuwe oeververbinding naar de haven van Rotterdam en de verlengde A15 in Gelderland. Voor modernisering van Schiphol is een kwart miljard euro beschikbaar.
  • Prorail krijgt de komende jaren jaarlijks 1,6 miljard euro voor onderhoud aan het spoorwegennet. De financiële problemen bij het onderhoudsbedrijf lijken te zijn opgelost. Er is nog een financieel gat van 475 miljoen euro over de periode 2018-2028, maar dat is te overbruggen door onder meer nieuwe leveranciers aan te trekken en meer onderhoud overdag te plegen.
  • Amsterdam CS krijgt eerder dan gepland een mega-fietsenstalling voor 7.000 fietsen. Daar heeft het ministerie 23 miljoen euro voor uitgetrokken. De fietsenstalling maakt onderdeel uit van ingrijpende vernieuwing van de entree van het station dat in 2023 afgerond moet zijn.
  • Volgend jaar wordt de wetgeving aangepast om intelligente verkeerssystemen mogelijk te maken. Dat varieert van zelfrijdende auto’s tot voertuigen die met verkeerslichten of verkeerscentrales kunnen communiceren zodat de doorstroming versnelt.

300 miljoen heelt de wond van Defensie niet

Defensie krijgt er weliswaar 300 miljoen euro per jaar bij, maar volgens politiek redacteur Enzo van Steenbergen is maar een hele kleine pleister. In 2011 moest het departement namelijk 1 miljard euro bezuinigen en de wond daarvan is nog steeds zichtbaar. Hij schrijft:

“De zestig wegbezuinigde Leopard-tanks komen niet terug. Tienduizenden personeelsleden van Defensie blijven zonder werk. Verschillende mijnenjagers en patrouilleschepen zijn al lang verkocht.”

Lees hier de gehele analyse over de 300 miljoen die Defensie nu krijgt.

Tien miljoen extra naar cultuur

De lobby van theater- en muziekfestivals bij het ministerie voor cultuur is geslaagd. Alle 23 festivals die eerder dit jaar geen subsidie kregen van het Fonds Podiumkunsten, maar wel een positieve beoordeling, krijgen dit geld alsnog. Minister Jet Bussemaker (Cultuur, PvdA) trekt hier op haar begroting voor de komende vier jaar 3,1 miljoen euro voor uit. In totaal gaat er 10 miljoen extra naar de cultuurbegroting.

Zowel zorgverzekeraars als patiënten ontevreden

Overal is geld voor, behalve voor patiënten. Dat is althans de boodschap die Patiëntenfederatie Nederland uit de Miljoenennota haalt. “In een jaar waarin van alles kan, is er zelfs geen geld vrijgemaakt om het verplichte eigen risico in de zorg te verlagen”, zo meldt de vereniging voor patiënten aan persbureau ANP.

Van een feestbegroting wil de patiëntenfederatie dan ook niet spreken. “Voor mensen die echt zorg nodig hebben en van zorg afhankelijk zijn, valt er niet veel te juichen. Het eigen risico blijft te hoog en de opeenstapeling van eigen bijdrages blijft gewoon ongewijzigd. Hopelijk is de Tweede Kamer bij de Algemene Beschouwingen de patiënt iets vriendelijker gezind.”

Ook de zorgverzekeraars zijn niet echt te spreken over het gepresenteerde beleid. Koepelorganisatie Zorgverzekeraars Nederland maakt zich vooral zorgen over de beperkte stijging van de zorgpremies met 3,50 euro per maand. Want om te voorkomen dat de zorgpremies harder stijgen rekent het kabinet erop dat verzekeraars twee miljard aan reserves inzetten. “Of dit reëel is, zal de komende maanden blijken”, aldus de zorgverzekeraars.

Nieuwe problemen op het spoor

De problemen op het spoor van vanmorgen zijn amper verholpen of de volgende verkeershinder dient zich aan. Reizigers die na Prinsjesdag terug moeten in de richting van Amsterdam moeten rekening houden met 15 tot 30 minuten vertraging. De oorzaak daarvan is een seinstoring tussen Den Haag en Leiden, waardoor op dat traject geen intercity’s rijden. Pas rond 18.00 uur zijn die problemen verholpen.

Iets gemist? Bekijk onze fotoserie!

Loonsverhoging voor de koning

Ander nieuws uit de Miljoenennota: koning Willem-Alexander verdient volgend jaar 888.000 euro. Dat is een loonsverhoging van 34.000 euro ten opzichte van dit jaar. Koningin Máxima breekt nog niet echt door het glazen plafond: zij ontvangt volgend jaar minder dan helft van het salaris van haar echtgenoot: 352.000 euro, een loonsverhoging van 13.000 euro.

Prinses Beatrix krijgt volgend jaar een salaris van 502.000 euro, ook een verhoging van 13.000 euro. Willem-Alexander, Máxima en Beatrix ontvangen daarnaast een onkostenvergoeding van meer dan 6 miljoen euro in totaal. Prinses Amalia krijgt vanaf 2021, wanneer ze 18 wordt, jaarlijks 18.000 euro plus 83.000 aan onkosten. De leden van het Koninklijk Huis zijn in Nederland vrijgesteld van loonbelasting.

Bedrijfsleven: bepaald geen feestbegroting

Huishoudens gaan er met deze kabinetsplannen weliswaar op vooruit, maar ondernemers zijn niet echt positief over de dinsdag gepresenteerde Miljoenennota. VNO-NCW, MKB-Nederland en LTO Nederland vinden die “niet ambitieus genoeg”, laten zij in een gezamenlijke verklaring weten. De ondernemers hadden gehoopt op meer investeringen, schrijven ze:

“Nu de overheidsfinanciën na jaren van bezuinigingen en lastenverhogingen ruimte bieden, is het cruciaal dat breed wordt geïnvesteerd in de economie en de toekomst van ons land.”

Het verkiezingsjaar 2017 mag geen “verloren jaar” zijn, waarschuwen ze. “Het versterken van onze concurrentiepositie op de interne Europese markt is van groot belang.”

Ook ondernemersorganisatie Bouwend Nederland is niet echt te spreken over de plannen, die ongunstig zullen uitpakken voor “automobilisten, treinreizigers, scholieren in oude schoolgebouwen en ouderen in verouderde zorgcomplexen”. Daarin investeren had volgens voorzitter Maxime Verhagen geleid tot duurzame werkgelegenheid.

“Het kabinet had het voor werkgevers veel makkelijker kunnen maken om duizenden extra vaste banen te creëren. Dat is nodig om Nederland nog sterker uit de crisis te laten komen.”

Vervoersorganisatie EVO en exportvereniging Fenedex vinden eveneens dat het kabinet te weinig investeert, vooral in “bereikbaarheid en digitale infrastructuur”. Ook moet het kabinet zich hard maken voor handelsverdragen en vrij verkeer van goederen in Europa, aldus de organisaties.

“Vrijhandel en slimme infrastructuur zijn het fundament van onze economie en verdienen zij daarom nog meer prioriteit dan nu uit de kabinetsplannen blijkt.”

‘Kabinet doet niets aan tweedeling arbeidsmarkt’

De grootste vakbonden van Nederland zijn het eens over de kabinetsplannen voor volgend jaar. Er worden wel stappen gezet, maar niet voldoende, zo is de strekking van hun reacties. Vooral het niet aanpakken van de groeiende tweedeling op de arbeidsmarkt – vaste contracten tegen flexwerkers – stoort FNV en CNV.

“Mede door de flexibilisering en de groei van het aantal zzp'ers staat het evenwicht op de arbeidsmarkt onder druk”, aldus CNV-voorzitter Maurice Limmen in een toelichting. De aanpak van dat vraagstuk schuift het kabinet echter door “naar zijn opvolgers”, aldus de vakbondsvoorzitter.

Een nieuwtje uit de zorgbegroting

Veel was de afgelopen dagen al uitgelekt, maar dit nieuws nog niet: zwangere vrouwen kunnen er vanaf april 2017 rechtstreeks voor kiezen om de NIPT-test te doen. De Niet Invasieve Prenatale Test (NIPT) waarmee kan worden vastgesteld of een ongeboren kind het syndroom van Down of een andere aangeboren aandoening heeft, wordt gedeeltelijk vergoed. Minister Edith Schippers (Volksgezondheid, VVD) maakt 26 miljoen euro vrij voor een subsidieregeling.

Voor de test wordt vanaf april wel een eigen betaling van 175 euro gevraagd. Vrouwen die zwanger zijn moeten nu eerst, voor eigen rekening, een combinatietest doen. Alleen als daaruit blijkt dat ze een verhoogd risico hebben om een kind ter wereld te brengen met een aangeboren aandoening kunnen ze kiezen voor de NIPT. (ANP)

Raad van State is kritisch op kabinet

De Raad van State, de belangrijkste adviseur van het kabinet, is in zijn advies over de Miljoenennota kritisch op het kabinet. Het kabinet zou verder moeten hervormen, vanwege de internationale onrust en onevenwichtigheden binnen de Nederlandse samenleving, vindt de raad. Vooral op het gebied van de arbeidsmarkt, klimaat en de gezondheidszorg zijn “structurele hervormingen van de economie nodig en ook urgent”, schrijft de Raad van State.

Oppositie: het volk herkent zich niet in deze boodschap

De cijfers mogen dan positief zijn, maar volgens veel oppositiepartijen is het nog maar de vraag of burgers zich hierin herkennen. Zo spreekt fractievoorzitter Jesse Klaver (GroenLinks) van “borstklopperij” van het kabinet. “De overheidsfinanciën zijn op orde, maar de samenleving niet”, liet hij tegen de camera’s van NOS weten.

“De tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen nemen toe. De laagste inkomens zijn er bij dit kabinet het minst op vooruit gegaan. De zorg wordt voor steeds meer mensen onbetaalbaar.”

Ook het CDA denkt dat de boodschap van het kabinet in schril contrast staat tot wat Nederlanders dagelijks ervaren. “De problemen op de arbeidsmarkt, de onzekerheid over pensioenen en de manier waarop we met elkaar omgaan blijven allemaal liggen”, zo meldt de partij tegenover persbureau ANP. De conclusie van de christendemocraten is dan ook dat de boekhouders blij zijn, maar “de samenleving onzeker en verweesd achter blijft”.

Iets soortgelijks zei ook PVV-leider Geert Wilders, zij het in wat fellere bewoording. “Ik dacht dat ik in de Efteling zat, in plaats van in de Ridderzaal”, zei Wilders voor de camera van ANP. De PVV-voorman vindt dat het kabinet sprookjes vertelt, die volkomen losstaan van de werkelijkheid. “Ik denk dat die er totaal anders uitziet.”

Een 'uit de kloten' gegroeide bankensector

Dijsselbloem begon zijn toespraak overigens met een verspreking, die tot hilariteit in de Kamer leidde. Over de bankensector zei de minister dat hij “uit de kloten” gegroeid was. Dat had “kluiten” moeten zijn, herstelde de bewindsman zich snel.

Minister Dijsselbloem biedt koffertje aan

Minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) is zojuist aangekomen in de Tweede Kamer, waar hij de Miljoenennota en de rijksbegroting voor volgend jaar aanbiedt. Die documenten geven Nederland een basis om verder op te kunnen bouwen, zei de bewindsman tijdens zijn toespraak.

“De cijfers laten zien dat Nederland zich weer heeft opgericht, maar we kwamen van ver. We hebben de de begroting geleidelijk op orde gebracht en structurele zwaktes in de economie aangepakt.”

Volgens de minister zijn in deze vierde en laatste begroting van het kabinet-Rutte II de financiën voor het eerst weer houdbaar. “We scheppen ruimte om toekomstige tegenvallers te kunnen opvangen”, zei hij. “Maar achter al die cijfers gaan mensen schuil. En de schade van de crisis is voor veel van die mensen nog niet ingelopen.”

De koning en koningin op het balkon

Na terugkeer in Paleis Noordeinde verschenen koning Willem-Alexander en koningin Máxima op het balkon. Ze werden vergezeld door prins Constantijn en prinses Laurentien.

Royaltykenners positief over jurk Máxima

Niet alleen over de Troonrede wordt veel gesproken, ook over de kleding van Koningin Máxima. Maar anders dan bij de toespraak van de koning zijn de reacties daar louter positief. Zo heeft royaltykenner Marc van der Linden “alle lof” voor de goudkleurige rok, de nachtblauwe top en de eveneens gouden hoed.

Twitter avatar MarcvdLinden Marc van der Linden Alle lof voor @Claes_Iversen die het Prinsjesdag-ensemble HM de koningin heeft ontworpen. Grote klasse!

En ook modekenner Josine Droogendijk is te spreken over het ontwerp van Claes Iversen.

Twitter avatar josineevers Josine Droogendijk Wat fijn dat Máxima weer Claes Iversen draagt. Erkenning na het drama van de 'hakenkruismantel'.

Gemengde reacties van oppositie

Niet iedereen is echter zo positief over de boodschap van koning Willem-Alexander. Zo vindt Kamerlid Kees Verhoeven (D66) het verhaal wel érg optimistisch. En kersvers lijsttrekker Jan Roos van VNL spreekt van een “verkooppraatje van een tweedehands autoverkoper”.

Twitter avatar KeesVee Kees Verhoeven Een schouderklopje mag best, maar wie zichzelf zo tevreden op de borst slaat, slaat de plank voor velen toch mis. #troonrede #regering

Twitter avatar LavieJanRoos Jan Roos Troonrede lijkt op verkooppraatje tweedehands autoverkoper. We zitten in een immigratie-, integratie-, veiligheid-, en democratische crisis.

Twitter avatar HenkKrol Henk Krol Schandelijk dat dit Kabinet de Troonrede misbruikte voor de verkiezingscampagne. #prinsjesdag

Liesbeth van Tongeren van GroenLinks is echter positiever. Nog nooit zat er zo veel tekst over energie en het klimaat in de Troonrede, twitterde ze.

Twitter avatar GroenLiesbeth Liesbeth v Tongeren Meeste tekst ooit over energie en klimaat en eerste keer dat 't woord energietransitie in de #troonrede zit. Hup vooruitgang hup toekomst.

Rutte: kern boodschap zat in eerste zin

Volgens premier Rutte zat de kern van de Troonrede dit jaar meteen in de eerste zin. Nederland heeft weer vaste grond onder de voeten en dat stemt Rutte tevreden. “Ik ben blij dat het harde werken van veel mensen in Nederland zich uitbetaalt”, zei hij in een toelichting. “De economie groeit en er zijn veel banen bijgekomen.”

“We hebben er samen voor gezorgd dat Nederland er bovenop is gekomen. Zo doen we dat in Nederland, we helpen elkaar en werken samen om problemen op te lossen. Het is één van de waarden die Nederland een sterk land maken. Ook dat was een belangrijk thema in de troonrede: de waarden die we met elkaar delen en die we altijd moeten onderhouden en verdedigen.”

Langs prinses Beatrix, terug naar Noordeinde

De Koninklijke stoet is weer op weg terug naar Paleis Noordeinde. De koning, koningin Máxima, prins Constantijn en prinses Laurentien zullen daar over een paar minuten op het balkon verschijnen. Tijdens de rit passeerde de Glazen Koets het Mauritshuis, waar prinses Beatrix de rijtoer toezwaaide.

Foto Bart Maat / ANP

Foto Bart Maat / ANP

Het koninklijk paar tijdens de Troonrede

Foto Sander Koning / ANP

Foto Sander Koning / ANP

Lees de hele tekst van de Troonrede hier terug.

Onzekerheden door terrorisme en Brexit

Toch hangen er boven al dat goede nieuws ook allerlei “onzekere internationale ontwikkelingen”, nuanceerde koning Willem-Alexander het positieve nieuws. “Met alles wat er wereldwijd speelt is het begrijpelijk dat we ons als samenleving zorgen maken.” Hij noemde onder meer de dreiging van terrorisme en instabiliteit aan de buitengrenzen van Europa.

“Het achterliggende jaar is de wereld opnieuw opgeschrikt door jihadistische aanslagen, die onnoemelijk veel menselijk leed en verdriet hebben veroorzaakt. We mogen en zullen op geen enkele manier toestaan dat terroristen onze vrijheid, veiligheid en democratische waarden bedreigen.”

Naast terrorisme zorgt ook de Brexit voor veel onzekerheid, aldus de koning. “Het Verenigd Koninkrijk is een belangrijke handelspartner en de Brexit kost banen, ook in ons land”, zei hij. "Het doel van regering is dat economische relaties sterk blijven. Voor de open Nederlandse economie is samenwerking in Europa cruciaal.”

Koning: we hebben veel om trots op te zijn

Nederland heeft veel om trots op te zijn, nu het na een zware crisis weer meedoet in de kopgroep van Europa. Met die boodschap begon koning Willem-Alexander zojuist zijn jaarlijkse Troonrede. “Nederland heeft de laatste jaren weer vaste grond onder de voeten gekregen”, aldus de koning. “We leven in een welvarend en aantrekkelijk land.”

Zo neemt de werkloosheid af en groeit de economie, benadrukte de koning. “Steeds meer mensen vinden weer werk. Stap voor stap is de werkloosheid teruggedrongen”, zei hij. Door de goede economische ontwikkelingen is er ruimte ontstaan voor investeringen. Ook is het “verheugend” dat de koopkracht groeit voor werkenden, ouderen en mensen met een uitkering.

De koning komt aan op het Binnenhof

Begeleid door de klanken van het Wilhelmus zijn de koning en koningin zojuist aangekomen bij de Ridderzaal. Daar leest koning Willem-Alexander nu de Troonrede voor.

Troonrede: louter positief, of ook onzekerheden?

Eenmaal aangekomen in de Ridderzaal spreekt koning Willem-Alexander zometeen (om 13.15 uur) zijn vierde Troonrede uit. De toon is naar verwachting zeer optimistisch: na enkele moeilijke jaren kan het kabinet gul zijn. De economie groeit weer en de werkloosheid daalt maar door. In de begroting van 2017 is 1,1 miljard euro uitgetrokken voor de reparatie van de koopkracht van verschillende groepen en is er 1,5 miljard voor investeringen in onder meer defensie en veiligheid.

Boven al dat goede nieuws hangen ook nog allerlei onzekere internationale ontwikkelingen. De negatieve gevolgen van de Brexit voor Nederland. Wat als er een aanslag gebeurt in Nederland? En wat als het aantal asielzoekers weer stijgt? Aan de oorlog in Syrië komt maar geen einde. Onderwerpen die ongetwijfeld ook zullen passeren in de Troonrede van de koning.

Glazen Koets vertrokken vanaf Paleis Noordeinde

Terwijl het volkslied klonk, zijn koning Willem-Alexander en koningin Máxima zojuist in de Glazen Koets gestapt. Het rijtuig vertrekt nu in de richting van het Binnenhof.

Foto Koen van Weel / ANP

Foto Koen van Weel / ANP

Ridderzaal bijna helemaal gevuld

Terwijl de Glazen Koets aankomt bij Paleis Noordeinde, is de Ridderzaal nagenoeg volgestroomd. Op een foto van de Zweedse ambassadeur Per Holmström is te zien hoe bijna alle stoelen gevuld zijn. Naast ministers zitten onder meer Eerste en Tweede Kamerleden en diplomaten in de zaal.

Twitter avatar PHolmstromNL Per Holmström #prinsjesdag. Waiting for King Willem Alexander https://t.co/rrV08zn18f

Wie lopen er mee in de Koninklijke stoet?

Over krap tien minuten vertrekt de Glazen Koets met de koning en koningin naar de Ridderzaal. Maar de Koninklijke stoet is veel groter dan alleen een rijtuig met een achtspan. In totaal maken 190 paarden, 170 ruiters en 4 rijtuigen de tocht van Paleis Noordeinde naar het Binnenhof. Benieuwd wie er allemaal meelopen? Op de website van het Koninklijk Huis staat een infographic.

Kleding als statement

Niet alleen vrouwelijke Kamerleden gebruiken hun kleding om een statement te maken of aandacht te vragen voor de goede zaak. Zo dragen de mannen van D66 één zeeblauwe en één blauwwit gestreepte sok om aandacht te vragen voor Alzheimer.

De D66 mannen dragen #Alzheimersocks om aandacht te vragen voor het gevecht tegen deze ziekte

Een foto die is geplaatst door Sjoerd Wiemer Sjoerdsma (@swsjoerdsma) op

De manchetknopen van journalist Jort Kelder zijn een kritische knipoog naar de 12,5 miljard euro belasting die het kabinet volgens jaar extra denkt te ontvangen. In zijn mouwen draagt hij blauwe envelopjes.

Genodigden op weg naar Ridderzaal

De koning spreekt over ongeveer een uur de Troonrede uit in de Ridderzaal. De genodigden zijn (bijna) onderweg of zijn er al, getuige de foto's die op Twitter verschijnen:

Twitter avatar MaritMaij Marit Maij En even een glaasje water voordat we naar de Ridderzaal gaan. #pvdabackstage #prinsjesdag16 https://t.co/cyDuwFMT9X

Twitter avatar IngriddeCaluwe Ingrid de Caluwé De VVD dames in de Ridderzaal #prinsjesdag16 https://t.co/EX6q5EXiNy

Twitter avatar leendertdelange Leendert de Lange Wij zijn helemaal klaar voor #Prinsjesdag; op naar de Ridderzaal en #Troonrede https://t.co/EHqYG4KKIL

Geen afgewaaide hoedjes dit jaar

Anders dan een jaar geleden hoeven Kamerleden dit jaar hun hoedje niet angstvallig vast te houden. Rondom het Binnenhof staat dinsdag namelijk amper wind. En ook verder is het weer ideaal voor Prinsjesdag: de kans op regen is nihil en het is een graad of 20, zo meldt het KNMI.

Op Twitter plaatsen Kamerleden al de eerste foto’s van het hoofddeksel dat ze dinsdag dragen. Carla Dik-Faber (ChristenUnie) koos voor een outfit van gerecyclede visnetten en visleer.

Twitter avatar carladikfaber Carla Dik-Faber Prinsjesdagoutfit van gerecyclede visnetten + visleer. Trots op Urker vissers! Voor schone zeeën & duurzame visserij https://t.co/PnJMR8P9MH

De koets is klaar voor vertrek

Het duurt nog een half uur voordat koningin Willem-Alexander en koningin Máxima naar het Binnenhof vertrekken, maar de Glazen Koets staat klaar voor vertrek. De koetsier zit al op de bok.

Zandzakken langs de route

Langs de route slepen vorkheftrucks al de hele ochtend met plantenbakken en zandzakken. Volgens Omroep West wil de gemeente daarmee voorkomen dat een auto of vrachtwagen inrijdt op de mensenmassa, zoals deze zomer in Nice gebeurde. Bij die aanslag, op de Franse nationale feestdag, kwamen 86 mensen om het leven.

Twitter avatar Geluidjager Jeroen de Jager Zandzakken en zandwagens op toegangswegen rijtoer #prinsjesdag16 ter voorkoming van aanslag à la Nice. https://t.co/VILEPz6W64

Dijsselbloem zet handtekening onder Miljoenennota

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem ondertekende zojuist op zijn ministerie de Miljoenennota. Om 15.00 uur vanmiddag biedt hij de begrotingsstukken officieel aan in de Tweede Kamer en worden de stukken openbaar. NRC kreeg de Miljoenennota vrijdag al in bezit. De stukken bevatten veel positieve economische cijfers, maar het kabinet overtreedt wel allerlei begrotingsregels, ontdekte onze financieel-economisch redacteur Philip de Witt Wijnen.

Foto Bart Maat / ANP

Foto Bart Maat / ANP

Nog steeds problemen op het spoor

De problemen op het spoor houden voorlopig aan. Tussen Rotterdam en Den Haag moeten reizigers nog steeds rekening houden met een uur vertraging en die hinder is voor 13.00 uur niet opgelost. De problemen tussen Utrecht en Den Haag duren zelfs tot 21.00 uur, zo denkt de NS. Tussen Leiden en Den Haag is er bovendien een seinstoring bij gekomen.

Omdat veel reizigers nu kiezen voor metro of bus neemt ook daar de drukte toe:

Twitter avatar RET_controle RET controle Het is druk bij #bus40 naar #Delft door een diefstal van #koper bij collega's van @NS_online https://t.co/tB1GEtCWHG

Acht Friese paarden

Door de terugkeer van de Glazen Koets zal het weinigen opvallen, maar ook vóór de koets is sprake van vernieuwing. Van de acht Friese paarden die het rijtuig trekken, lopen er twee voor het eerst mee, zo meldt persbureau ANP. Alle acht zijn het mannetjes, want met vrouwtjes erbij zou het te onrustig worden.

Het selecteren van de acht paarden is geen eenvoudige taak, aldus stalmeester Bert Wassenaar:

“Paarden zijn net mensen. Ze hebben allemaal een eigen karakter. De ene loopt liever naast dát paard, en er is een verschil tussen de voorste en achterste paarden. Je hebt werkpaarden en luxepaarden.”

Vaste bezoekers in klederdracht

Oscar Meijer is overigens niet het enige terugkerende gezicht op Prinsjesdag. Andere vaste bezoekers zijn de Staphorster vrouwen die in traditionele klederdracht langs de route staan. Ze deden dat voor het eerst in 1999 en hebben daar sindsdien een terugkerend uitje van gemaakt. En ook dit jaar stonden ze al weer vroeg langs de route.

Foto Remko de Waal / ANP

Foto Remko de Waal / ANP

Vroeg uit de veren

Niet alleen Oranje-fans moesten dinsdag vroeg uit bed vanwege Prinsjesdag. Ook in huize Dijsselbloem ging de wekker op tijd: voordat de minister van Financiën naar Den Haag vertrok moest hij namelijk nog RTL Late Night te woord staan.

Alleen de koets is anders

Prinsjesdag staat bekend om zijn tradities: eigenlijk is alles ieder jaar hetzelfde. Het enige wat dit jaar verschilt is de koets. Het koninklijk paar rijdt dit jaar namelijk niet in de Gouden Koets, maar in de Glazen koets. De laatste keer dat dit rijtuig op Prinsjesdag werd gebruikt, is meer dan honderd jaar geleden. Dat de koets nu weer zijn opwachting maakt, komt omdat de Gouden Koets wordt gerestaureerd.

Lees hier meer over de Glazen Koets.

Het programma van vandaag

Wie naar Den Haag komt heeft overigens nog even de tijd, aangezien de koets pas om 13.00 uur vertrekt bij Paleis Noordeinde. Even in het kort het programma:

  • tot 12.45 uur: Alle genodigden verzamelen zich bij de Ridderzaal, op het Binnenhof;
  • 13.00 uur: Koning Willem-Alexander en koningin Máxima vertrekken met de Glazen Koets bij Paleis Noordeinde;
  • 13.15 uur: Na een ronde over het Lange Voorhout en de Lange Houtstraat komt de koets aan bij de Ridderzaal. Daar spreekt de koning de Troonrede uit;
  • 13.50 uur: De Koninklijke stoet keert per koets terug naar Paleis Noordeinde. Daar vindt de balkonscène plaats;
  • 15.00 uur: Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) biedt het koffertje met de Miljoenennota en de rijksbegroting aan de Tweede Kamer aan.

Steeds meer mensen bij Paleis Noordeinde

Vooral bij Paleis Noordeinde, waar de koets aan het begin van de middag vertrekt, neemt het aantal toeschouwers nu toe. Maar door de verkeershinder op het spoor valt de drukte vooralsnog mee:

Twitter avatar MarjoleinNOS Marjolein Hogervorst Ja hoor, de eerste oranjefans staan alweer bij het paleis https://t.co/6b0rTP622p

Gemeente: neem geen grote tassen mee

Voor wie nog van huis moet, heeft de gemeente Den Haag een vriendelijk verzoek: neem geen grote tassen of rugzakken mee. De politie in Den Haag houdt namelijk controles en hoe meer grote tassen, hoe langer die duren, aldus de gemeente.

“Wie een rugzak meeneemt, kan er langer over doen om langs controles te komen. Neem liever een plastic of linnen tasje mee. Het zou zonde zijn als u door meerdere controles van uw rugzak net het passeren van de Glazen Koets mist.”

Veel hinder op spoor naar Den Haag

Oranje-fans die dinsdag per trein naar Den Haag komen, moeten rekenen op een stevige vertraging. Tussen Utrecht en Den Haag en Utrecht en Rotterdam rijden op dit moment minder treinen door schade aan een spoorviaduct. De extra reistijd loopt volgens de NS op tot een half uur.

Twitter avatar NS_online NS online @florisvaneck Ziet er niet best uit. Er rijden minder treinen door koperdiefstal en een een beschadigd spoorviaduct. ^YB

Ook vanuit Rotterdam is Den Haag moeilijk per trein bereikbaar. Door koperdiefstal aan het spoor rijden er geen treinen tussen Delft Zuid en Schiedam. In plaats daarvan rijden snel- en stopbussen. De vertraging bedraagt op dat traject meer dan een uur. Die vertraging is eveneens merkbaar bij treinen vanuit Amsterdam: door de koperdiefstal worden daar minder wagons ingezet dan normaal, wat leidt tot extra drukte.

Om 5.00 uur op voor de koning

Hij stond er dinsdagochtend al om 6.00 uur, net zoals vorig jaar en de jaren ervoor. Oscar Meijer uit Amersfoort is al 35 jaar lang een van de eerste Oranje-fans die zich op Prinsjesdag in Den Haag meldt. Want wie goed zicht wil hebben op de Glazen Koets, moet vroeg komen, weet Meijer. Eten of drinken neemt hij niet mee, als hij ’s ochtends om 5.00 uur van huis vertrekt. Meijer tegen persbureau ANP:

“Ik wil niet eten, ik wil niet drinken, tot een bepaalde tijd. Want anders moet je maar naar de wc. En dat moet je voorkomen. Dus ik sta hier gewoon droog.”