Recensie

Deze eenzame Medea wil überhaupt geen kinderen en vermoordt het moederschap

Deze week

De maatschappijkritische Zuid-Koreaanse zombiefilm Train to Busan is geen ‘traditionele’ horror . Ook de twee moderne opvoeringen van Medea en Romeo & Julia zijn onconventioneel te noemen.

Medea staat in zwart ondergoed weerloos op een verhoging. Lang haar, bewust slecht uitgelicht. Over de kale wanden van de industriële Gebläsehalle in het Duitse Ruhrgebied verschijnt een stroom videobeelden met zwemmende chromosomen en kronkelende slangen. Lichtprojecties op een sculptuur toveren het beeld om in een oerman en een vrouw die uit niets dan schaamlippen bestaat. Vervolgens zweeft een ongeboren vrucht rond in een zwart universum.

Een reeks opsommingen, dat is Medea.Matrix van regisseur Susanne Kennedy en videokunstenaar Markus Selg, opgevoerd tijdens de Ruhrtriennale. Met passages uit Nietzsche, Pasolini, Adorno, uit Max von Grubers Hygiene des Geslechts Lebens (1912) enzovoort. Een geluidskunstenaar misvormt de gesproken taal tot een grondtoon, waarin de woorden nauwelijks zijn te verstaan. Vanaf de bevruchting volgen we het gynaecologisch handboek tot aan de pijn van barensweeën. Aan het slot klinkt de vraag: „Wilt u nog kinderen?” Hamerende klokslagen luiden de voorstelling uit.

De vormentaal van regisseur Susanne Kennedy (1977) is zowel oorspronkelijk als ontoegankelijk, zoals ze eerder liet zien in Hideous (Wo)men (Toneelgroep Oostpool, 2013). Met Medea.Matrix verwijdert ze zich nog verder van alles wat we regulier theater noemen. Haar titelheldin Medea is een onbewogen standbeeld, zonder emotie. Het klassieke verhaal van de tovenares die uit jaloezie haar kinderen doodt, is zoek. Kennedy neemt een stap eerder: deze Medea wíl geen kinderen.

In de afwijzing van elke kinderwens vermoordt Medea op voorhand het moederschap, dat is de uiterste interpretatie van Kennedy’s ontluisterende visie. Ze onthult waar anderen de ogen voor sluiten. Kindergeluk is haar vreemd en, sterker, onwelkom. Dat maakt Medea tot een eenzame vrouw in wier hoofd angstvisioenen rondtollen over fysieke pijn, veroorzaakt door zwangerschap. Dat is het ongewoon moedige aan deze voorstelling, en dwingt grote bewondering af. Het is echter de overdaad aan videobeelden die de toeschouwer telkens wegtrekt bij deze inzet.