Haagse Lobby: Rick Nieman als Kevin Spacey in Den Haag

In de serie 65 Jaar TV schendt Bert van der Veer tv-wetten die hij ons uitlegt. Rick Nieman laat in Haagse Lobby zien hoe het wel moet.

Rick Nieman in 'Haagse Lobby' (WNL).

Bij het bedenken van nieuwe televisieprogramma’s wordt nog wel eens vergeten dat vorm en inhoud met elkaar moeten overeenstemmen. Vroeger, toen televisie vooral gemaakt werd met een verzuilde identiteit in het achterhoofd, was dat heel anders.

Ik had me verheugd op de driedelige serie 65 Jaar TV: Tijd voor pensioen? (NTR), waarin regisseur en tv-veteraan Bert van der Veer aan de hand van archiefmateriaal zou onderzoeken hoe het medium zich ontwikkelde en of er nog een toekomst voor zou zijn.

Wat Van der Veer vertelt, is geen onzin, maar slecht gedoseerd. Minstens twee keer wordt uitgelegd dat de komst van een journaal werd afgeremd door de omroepen en dat men pas met de komst van de commerciële zenders begon na te denken over het format en het ritme van een journaal.

Erger is dat Van der Veer al zijn eigen regels schendt. De opbouw is rommelig en willekeurig, de fragmenten zijn te kort, de gesprekjes op ongelukkige locaties (Aad van den Heuvel in het Tropenmuseum) onhandig, de teksten met lange bijzinnen worden amechtig en ongeïnspireerd voorgelezen van de autocue.

Een van de kroongetuigen is Rick Nieman, die zich graag het compliment laat aanleunen dat hij als presentator van Nieuwslijn (1995) een pionier was van een meer geraffineerde presentatie van nieuws. Nu werkt Nieman voor de publieke omroep WNL, die tot voor kort ook meer aan de identiteit van Wakker Nederland dacht dan aan moderne televisiewetten. Sinds Nieman werd aangetrokken is WNL op Zondag minder stijf. Als presentator van de nieuwe serie Haagse Lobby laat hij zien hoe het ook kan.

Soeverein cliffhangers uitzettend terwijl hij over het Binnenhof loopt, soms schalks het hoofd naar ons gewend als Kevin Spacey in House of Cards, sleept Nieman de kijker mee in een verre van opwindende materie, die niet vaak eerder werd belicht op televisie. Hoe is de relatie tussen de Haagse politici en lobbyisten? Wie zijn het en hoe opereren ze? En wat krijgen ze voor elkaar?

In de eerste aflevering reconstrueerde Nieman de rivaliserende lobby’s van buitenlandse gokbedrijven en de nationale loterijen om de nieuwe kansspelwet in hun voordeel uit te laten vallen. Deel twee behandelde het monsterverbond tussen Shell en de milieubeweging bij de totstandkoming van het energieakkoord (2013), met als doel om kolencentrales te sluiten en versneld veel windmolens neer te zetten. Ook journalistiek is goed werk verricht. In bijna alle gevallen komen de hoofdrolspelers voor de camera. Alleen de goededoelenlobby weigerde elke medewerking.

Hoewel WNL hier meer dan ooit eerder genuanceerde onderzoeksjournalistiek bedrijft, wordt natuurlijk wel benadrukt dat die goededoelenindustrie verweven is met de politiek en net zo goed een bedrijf is als de internetgokbedrijven. En dat windenergie alleen maar op subsidie draait.

Verder niets dan lof. Eén ding: het gebruik van de gekloonde tunes van Borgen en House of Cards achter opnamen van standbeelden en regeringsgebouwen, daar zou ik een lobby tegen willen beginnen.