Hetzelfde als altijd, maar dan met de Glazen Koets

Koninklijk vervoer

De staatsieberline is meer dan een eeuw niet gebruikt op Prinsjesdag.

De Glazen Koets is te zien op het Koninklijk Staldepartement tijdens een informatiebijeenkomst voor de pers. Foto Bart Maat / ANP

Prinsjesdag staat bekend om zijn tradities: eigenlijk is alles ieder jaar hetzelfde. Het voertuig waarmee koning Willem-Alexander en koningin Máxima dit jaar naar de Ridderzaal worden gereden wijkt dit keer echter af. De Glazen Koets vervangt de Gouden Koets, die wordt gerestaureerd.

De Glazen Koets is ouder dan de Gouden. Hij werd in 1826 gemaakt voor koning Willem I door de Brusselse rijtuigbouwer Pierre Simons en werd vanaf 1840 gebruikt op Prinsjesdag. Koningin Wilhelmina kreeg de Gouden Koets in 1898 bij haar inhuldiging cadeau van de inwoners van Amsterdam en ging het voertuig een paar jaar later – vanaf 1903 – ieder jaar op Prinsjesdag gebruiken. De Gouden Koets is daardoor gaan gelden als de belangrijkste koets uit de Koninklijke Stallen, hoewel de twee voertuigen formeel gelijkwaardige ‘staatsieberlines’ zijn. De Glazen Koets was afgelopen eeuw bij speciale gelegenheden nog wel te zien, zoals bij het huwelijk van prinses Juliana en prins Bernhard en ook bij het huwelijk van prinses Beatrix en prins Claus, wat de laatste keer was dat de koets voor het publiek te zien was. Maar voor Prinsjesdag is de koets al meer dan honderd jaar niet gebruikt.

©

De Glazen Koets dankt zijn naam niet aan een overdaad van glas, maar aan het glas dat de ornamentenrand onder de ramen moet beschermen. De kast van de koets is donkerblauw, met een rand van laurier- en eikenbladeren. In het interieur overheersen purper fluweel en, voor de hemel, witte zijde.

Net zoals de Gouden Koets nu werd de Glazen Koets de afgelopen jaren gerestaureerd. Het voertuig moest in enkele tientallen delen uit elkaar worden gehaald. De kosten daarvan bedroegen zo’n 1,2 miljoen euro. De Gouden Koets wordt de komende jaren vermoedelijk voor ongeveer hetzelfde bedrag opgeknapt.

„Normaal gesproken wordt de koets vooral gebruikt om voor Prinsjesdag te oefenen”, zegt rijtuigrestaurateur Maria Stolk uit Balkbrug. Zij heeft verschillende rijtuigen voor de koninklijke familie onder handen genomen.

De Glazen Koets is volgens Stolk ongeveer net zo groot en zwaar als de Gouden Koets, maar verder heel verschillend. „De voertuigen zijn niet te vergelijken. De Gouden Koets is veel meer barok, helemaal van goud en lijkt echt op een 18de-eeuws rijtuig. Het staat ook bol van de symboliek, wat je bij de Glazen Koets veel minder ziet.” Vindt Stolk de Glazen Koets daarmee ook minder mooi dan de Gouden? Dat niet. Stolk noemt ook de Glazen Koets „een prachtig rijtuig”. „Van ieder rijtuig is er één enkel exemplaar. Ze worden nooit in series gemaakt. Daarom zijn ze op hun manier altijd uniek.”