En dan gaat Giel ook nog weg

Radio Giel Beelen stopt binnenkort met zijn ochtendshow op 3FM. En de jongerenzender van de NPO heeft het al zo moeilijk.

Giel Beelen wil het liefst dit jaar al stoppen met zijn ochtendshow, na 12,5 jaar. Foto ANP / Remko de Waal

In 2013 ging alles nog crescendo. 3FM had Giel Beelen in de ochtend tussen zes en tien, Gerard Ekdom rond de lunch en het duo Coen Swijnenberg en Sander Lantinga in de namiddag. Een dream team dat garant stond voor veel luisteraars. In de leeftijdsgroep 20 tot 34 jaar, waar de zender zich voornamelijk op richt, schommelde het marktaandeel rond de 22 procent. Daarmee hield de jongerenzender concurrenten Radio 538 en Qmusic achter zich. De jaarlijkse Serious Request-actie, waarvoor drie dj’s zich in de dagen voor Kerst voor het goede doel zonder eten lieten opsluiten in een glazen huis, stuwde de luistercijfers nog wat extra op.

Nu is alles anders. Het marktaandeel in die cruciale leeftijdsgroep halveerde bijna in de afgelopen drie jaar. 538 en Q doen het inmiddels stukken beter. Van de vier succes-dj’s is er nog één over: Giel Beelen.

En juist hij begon zijn ochtendshow maandag met Should I Stay or Should I Go van The Clash, waarna hij, enigszins hakkelend, bevestigde wat het AD zaterdag al schreef na gesprekken met ingewijden: „Ja, ik heb besloten om te stoppen met de ochtendshow.”

Nu hij dus ook al.

‘Best wel verrot’

Sinds het begin van zijn ochtendshow GIEL in mei 2004 groeide Beelen (39) uit tot een van de bekendste dj’s van Nederland. Hij werd een boegbeeld van 3FM. Tussen 2005 en 2007 won hij drie jaar op rij de Marconi Award voor beste presentator. Hij was regelmatig spraakmakend, bijvoorbeeld toen hij zijn programma als experiment dronken deed of het wereldrecord radiomaken verbrak door 198 uur achtereen te presenteren. En geen enkele andere dj zat zo vaak in het Glazen Huis als hij: negen keer.

Maar na 12,5 jaar wil hij er nu dus een punt achter zetten. Aan het begin van de zomer liet Beelen de 3FM-leiding weten dat hij de ochtendshow niet meer ziet zitten. Regelmatig voelde hij zich tijdens het radiomaken „best wel verrot”, zei hij maandag in zijn show, als hij de avond ervoor tot laat in touw was geweest en zo vroeg alweer achter de microfoon moest zitten.

Het liefst wil hij nog dit jaar stoppen, om (onder meer) tijd te steken in zijn in maart gelanceerde talentenjacht via YouTube, waarvoor beginnende muzikanten zelf opnames kunnen insturen. Een project voortbordurend op De beste singer-songwriter van Nederland, het talentenprogramma van BNN-VARA dat hij drie jaar presenteerde. Beelen zendt nu elke dinsdagavond via YouTube een livestream uit met elf overgebleven talenten.

Achter Q, 538 en Sky Radio

Daarmee is de ontmanteling van het dream team compleet. Vorig jaar raakte de zender in korte tijd Coen en Sander én Gerard Ekdom kwijt. Het middagduo stapte over naar Radio 538, terwijl Gerard Ekdom naar Radio 2 ging. Ekdom was zeventien jaar in dienst van 3FM. Timur Perlin en Rámon Verkoeijen vervingen Ekdoms lunchprogramma, Frank van der Lende nam de namiddag voor z’n rekening. Minder bekende namen, nog zonder trouwe aanhang.

Zo gaat het slechter en slechter met de zender die zich graag afficheert met popfestivals en qua muziekkeuze gedurfder programmeert dan de mainstream van 538 en Q. En niet alleen bij jongeren: het marktaandeel onder alle radioluisteraars daalde deze zomer naar 6,7 procent, het laagste in ruim tien jaar tijd.

Het meest tekenend voor het verval is de namiddag, primetime op de radio, omdat veel mensen dan onderweg in de auto luisteren. Coen & Sander doen het bij 538 uitmuntend: zij presenteren de best beluisterde middagshow van de Nederlandse radio. Sinds ze bij 3FM vertrokken, stemmen juist steeds minder mensen op die zender af. Inmiddels doen ook Qmusic, Radio 2 en Sky Radio het op dat tijdstip beter dan 3FM.

Dat bewijst onder meer hoe belangrijk de dj’s zijn voor het succes van een zender. Maar het zegt niet alles: ook GIEL raakte de afgelopen tijd veel luisteraars kwijt, ook al veranderde er weinig aan de opzet van het programma. Tussen januari 2015 en afgelopen zomer haakte ongeveer 25 procent af. Edwin Evers (538) trekt nu ruim twee keer zoveel luisteraars.

„Het klinkt gek, maar ik zie die dalende cijfers ook als een zegen”, zei Beelen dit weekend tegen AD. „Nu weet ik zeker dat bij iedereen de onrust heeft toegeslagen. (…) Het wordt tijd voor vernieuwing.”

Eerst moet de puzzel af

Wat 3FM gaat doen om het tij te keren, is nog onduidelijk. Worden er nieuwe dj’s aangetrokken? Neemt Domien Verschuuren de ochtendshow over, zoals gesuggereerd wordt? Komt er meer aandacht voor online? Nieuwe programma’s?

We weten het niet. Overvallen door het vroegtijdig naar buiten komen van Giels aanstaande vertrek wil de zender nog niets loslaten. „We komen er pas mee naar buiten als de puzzel helemaal af is”, zegt een woordvoerder.

Ook wat Beelen zelf gaat doen, houdt hij nog voor zich. Onduidelijk is of hij helemaal vertrekt bij 3FM, of alleen een andere rol krijgt bij de zender. Het enige wat zeker is, is dat hij binnenkort niet meer te horen zal zijn in de ochtend – en dat hij niet voor een tiende keer in het Glazen Huis gaat zitten.