Dreigen met dreiging

Marc Hijink bespreekt de laatste ontwikkelingen in tech.

©

Wat een verrassing. De voorgevel van mijn nieuwe huis blijkt live op YouTube te zien. Iedereen kan volgen hoe de bouw van Leidsche Rijn Centrum vordert en ik heb een gratis bewakingscamera waarmee ik overal ter wereld kan zien dat mijn huis er nog veilig staat.

Erg? Ach, als ik dingen wil doen die het daglicht of het maanlicht niet kunnen verdragen, dan moet ik maar gordijnen kopen.

Als het ligt aan Rob Bertholee, hoofd van veiligheidsdienst AIVD, schaffen we de gordijnen helemaal af. Zaterdag publiceerde De Volkskrant een interview met Bertholee waarin hij pleit dat de geheime dienst toegang krijgt tot het versleutelde berichtenverkeer van WhatsApp en andere chatdiensten.

Zijn argument: omdat terroristen versleutelde chatdiensten gebruiken om met elkaar te communiceren, moeten we accepteren dat niemand volledig beveiligd kan chatten.

Het zou vreemd zijn als het standpunt van de AIVD afweek van dat van andere geheime diensten. Het is hun beroep om te dreigen met dreiging en, als dat niet helpt, met ‘ongekende dreiging’. Letterlijk ongekend, want we mogen niets weten over details „om potentiële aanslagplegers niets wijzer maken”.

Het interview leidde, voorspelbaar, tot ophef onder privacyvoorvechters. Zij nemen het promotiepraatje van de AIVD serieus en slepen er meteen de Tweede Wereldoorlog en de Stasi bij. Ook in het privacykamp dreigen ze graag met dreiging.

Zo komen we geen steek verder in het beantwoorden van de klassieke vraag: hoeveel vrijheid moet je opgeven om verworven vrijheden te beschermen?

Opsporingsdiensten blijven het gebruik van encryptie koppelen aan terrorisme en criminelen. Dat is onzin: veilige communicatie is de economische basis van het web. Zonder goede encryptie geen e-commerce, geen internetbankieren, geen geheim bij de geheime dienst.

Het wordt mij niet duidelijk wat Bertholee precies bedoelt. De Volkskrant vertaalt zijn opmerkingen als ‘ongedaan maken van encryptie’ en ‘beperken van versleuteling’. Dat blijft vaag.

Pleit hij nou en plein public voor een geheim achterdeurtje in de software, zodat de AIVD met afgetapt berichtenverkeer kan meelezen of wil hij gewoon een in beslag genomen telefoon kunnen openen? Vraagt hij om een (kansloos) politiek verbod op encryptie? Of houdt hij een pleidooi om verkeersgegevens van WhatsApp-gebruikers in te kunnen zien (die zijn ook versleuteld)?

Mijn grootste angst is dat Bertholee, die zijn militaire carrière bij de Veldartillerie begon en in 2011 hoofd van de AIVD werd, het antwoord daarop ook zelf niet precies weet.