HBO beheerst weer de Emmy’s, maar kijk eens naar de nummer twee

Vooral dankzij ‘Game of Thrones’ kreeg tv-zender HBO weer de meeste Emmy’s. Maar de verrassing was nummer 2: tv-zender FX met ‘The People v. O. J. Simpson’. Wat maakt die zender zo goed?

Cast en crew van ‘The People v. O. J. Simpson’ (FX). De serie won vijf Emmy’s.

Weer is Game of Thrones de grote winnaar van de Emmy-uitreiking. De fantasyserie won twaalf Amerikaanse tv-prijzen, waaronder die voor beste tv-serie. Met in totaal 38 Emmy’s is Game of Thrones de meest bekroonde serie ooit bij de Amerikaanse tv-prijzen. En weer is HBO hiermee de meest bekroonde tv-zender, met 22 Primetime Emmy’s.

De uitreiking van de Primetime Emmy’s, zondagavond in Los Angeles, bood wat dit betreft geen verrassing. Met zijn kwaliteitsseries drukt betaalzender HBO al een jaar of vijftien de grote tv-netwerken (ABC, CBS, NBC) in de berm. Interessanter is de tv-zender die op nummer twee binnenkwam: kabelzender FX.

FX kreeg 18 Emmy’s. De meeste waren voor The People v. O. J. Simpson. Critici roemen de durf van de zender, en de vrijheid die makers er krijgen. FX is vooral sterk in ‘limited series’: tv-series die per seizoen een afgerond verhaal vertellen.

The People v. O. J. Simpson (9 Emmy’s) – uit de serie ‘American Crime Story’ - werd na de eerste aflevering het gesprek van de dag in de VS. De serie gaat over veel meer dan alleen de moordzaak uit 1995 tegen football-held en acteur O. J. Simpson. De zaak verdeelde het land langs rassenlijnen (wit Amerika achtte Simpson schuldig, zwart Amerika vond hem een slachtoffer van de racistische politie) en sinds de Black Lives Matter-beweging is dat weer uiterst actueel. Ook het gulzige mediacircus dat de rechtszaak ernstig vervormde, is alleen maar herkenbaarder geworden.

Ook FX-serie Fargo (in Nederland te zien via Netflix) kreeg veel nominaties, maar verzilverde er slechts twee, waaronder die voor beste regie. Weinig producties kwamen dit jaar in de buurt van het fenomenale tweede seizoen, gemaakt door Noah Hawley. De serie is een spin-off van de speelfilm van de gebroeders Coen, maar kan inmiddels op zichzelf staan, met behoud van de typische Coen-sfeer en -humor. Stijlvol, vol met geweldige acteerprestaties en met slimme vondsten. Het zelfvertrouwen van de makers spat van het scherm.

Wat maakt FX zo goed?

De zender, onderdeel van 21st Century Fox, viel sinds 2002 op met politieserie The Shield en de comedy Nip/Tuck. Echt naam maakte de zender met bikersserie Sons of Anarchy (2008) en Louis (2010) van komiek Louis CK.

De zender krijgt de lof die HBO ook ooit kreeg: baanbrekend in seks, geweld, zwarte humor, en andere zaken die Amerikanen controversieel vinden. En baanbrekend in het gebruik van genrestukken die een verrassende invulling krijgen, waardoor alles een beetje scheef staat. Verder krijgen de schrijvers alle ruimte om te maken wat ze willen – hoe wild hun ideeën ook lijken.

In alle beschouwingen komt de naam van FX-baas John Landgraf (Detroit, 1962) terug, hij wordt zelfs de ‘burgemeester van televisie’ genoemd. Landgraf is nauw betrokken bij de ontwikkeling van zijn series en staat erom bekend uitstekende relaties met zijn makers te hebben. Joel Fields en Joe Weisberg, bedenkers van The Americans lieten Vanity Fair weten van een brug te springen als hij dat van ze zou vragen.

Terwijl Reed Hastings van Netflix zijn makers vooral vrijlaat, is Landgraf veel meer betrokken bij de inhoud. In een profiel van GQ vertelt Landgraf dat hij zich bemoeide met vrijwel ieder detail van de pilot van de spionageserie The Americans, van de casting tot de soundtrack. Maar niet om de serie ‘makkelijker’ te maken voor de kijkers. Producent Weisberg: “Alle aanwijzingen die we kregen hadden deze boodschap: Blijf zoeken naar iets wat uniek en ongebruikelijk is.’’

Peak TV

Hoewel Landgraf FX al sinds 2005 leidt, kreeg hij buiten de industrie vooral bekendheid met een geruchtmakende speech die hij in 2015 gaf tijdens de tv-beurs TCA. Daar gebruikte hij de term ‘Peak TV.’ volgens Landgraf worden er te veel tv-series gemaakt – vorig jaar in de VS een recordaantal van 409. Hij kwam ook met grafieken: de groei zal nog een paar jaar doorzetten en daarna zal de zeepbel barsten. ,,Ik denk dat er een evenwicht moet zijn tussen het aantal series dat je maakt, en het aantal dat je feitelijk kunt consumeren met je oogballen.’’

Landgraf mag graag hakken op Netflix, de grote concurrent die jaarlijks zes miljard dollar uitgeeft aan eigen producties. Terwijl Netflix-baas Hastings gelooft in constante groei en het steeds verder vergroten van aanbod, denkt Landgraf dat de kwaliteit onder druk staat als er teveel geproduceerd wordt. FX heeft in vergelijking met Netflix en HBO geen groot aanbod. De tactiek van FX om in te zetten op een beperkt aantal series van hoge kwaliteit is ook noodzaak: de zender heeft bij lange na niet het budget van Netflix of HBO. En de kritiek op Netflix is dan ook deels kinnesinne.

Tv-series gaan voornamelijk over witte mannen. Maar net als in de Amerikaanse filmwereld wordt de roep om meer diversiteit groter. Niet per se uit idealisme, maar uit economische overwegingen - zeker voor Netflix, dat zich op de internationale markt richt, waar witte kijkers een minderheid vormen. In Game of Thrones seizoen 6 (HBO) worden de vrouwen steeds machtiger – en ze gebruiken hun macht beter dan de mannen. Transparent (Amazon, 2 prijzen) gaat over een oudere transvrouw. De comedy Masters of None (Netflix, 1 prijs) heeft een overwegend niet-blanke cast.

Landgraf wil bij FX ook meer diversiteit. Twee nieuwe FX-series die in september zijn begonnen laten dat zien: Better Things van Pamela Adlon en Louis C.K. gaat over een alleenstaande vrouw met drie dochters. En Atlanta van Donald Glover heeft een Afro-Amerikaanse cast. Die series breken met clichés, hebben een zeer persoonlijke toon en laten werelden zien die nog weinig op tv zijn. En er is bijna geen witte man te zien.