Poetin verplettert de oppositie

Parlementsverkiezingen in Rusland

De opkomst in Moskou was laag. Het aantal fraudemeldingen lijkt even groot als vijf jaar geleden. Poetins partij wint ruim. Echte oppositiepartijen halen de kiesdrempel niet.

Boven en midden: stembureaus in de regio Smolensk. Onder: een vrouw die slecht ter been is, stemt thuis in Moskou. Foto’s Sergei Grits/AP

De staf van Dmitri Goedkov ging zondagavond zingend ten onder. Terwijl de kandidaat van oppositiepartij Jabloko met een somber gezicht naar het scherm met de uitslagen staarde zaten zijn jonge vrijwilligers in een kring muziek te maken: Russische klassiekers, ‘Creep’ van Radiohead, ‘Zombie’ van The Cranberries. Toen dat nummer een hit was waren de meeste vrijwilligers nog nauwelijks geboren.

1909IHNrusland3
De parlementsverkiezingen in Rusland leverden gisteren een verpletterende overwinning op voor Poetins Partij ‘Verenigd Rusland’. Op basis van 93 procent van de stemmen haalde regeringspartij ruim 54 procent van de stemmen. Bij de vorige verkiezingen was dat nog iets meer dan 49 procent. De overwinning valt echter veel groter uit omdat de helft van de leden in de Doema werd gekozen volgens een districtenstelsel. In 203 van de 225 kiesdistricten gingen maandagochtend kandidaten van Verenigd Rusland aan de leiding. Daardoor leek het er sterk op dat de partij van president Poetin en premier Medvedev afstevende op tweederde van de zetels in de Doema – een constitutionele meerderheid die de partij van president Poetin en Medvedev in staat stelt om in haar eentje wijzigingen in de Grondwet in te voeren.

Ook de drie ‘oppositiepartijen’ in het parlement (die in de praktijk meewerken met het Kremlin) leverden zetels in, maar wisten zich te handhaven. Oppositiepartijen buiten het parlement, zoals als Jabloko en Parnas, wisten de kiesdrempel van 5 procent niet te halen. En hoewel verschillende oppositie-kandidaten kansen werden toegedicht in een van de 225 kiesdistricten, leek slechts één onafhankelijke kandidaat af te stevenen op een overwinning. „We hebben verloren”, schreef één van Goedkovs medewerkers op Instagram bij een kort filmpje van jammende vrijwilligers.

Zondagavond hield Goedkov de moed er nog in. „Ik denk dat de kansen heel groot zijn”, zei hij nadat hij zijn stem had uitgebracht op stembureau 464 in het Noord-Westen van Moskou. Maar het was duidelijk dat hij zich zorgen maakte over de lage opkomst. Gemiddeld minder dan 48 procent van de kiesgerechtigden nam de moeite om de gang naar de stembus te maken. Een nieuw dieptepunt in het vertrouwen van de Russische burgers in de politiek”, zegt Goedkov voor stembureau 464.

Voorafgaand aan de verkiezingen had de nieuwe voorzitter van de Centrale Kiesraad, Ella Pamfilova, nog eerlijke verkiezingen beloofd. Maar al vroeg op de dag kwamen de gebruikelijke – soms grove – gevallen van stembusfraude aan het licht. Een videocamera op stembureau 1958 in Rostov-aan-de-Don registreerde hoe iemand een grote stapel stembiljetten in de stembus propte. In de Moskouse wijk Chamovniki werden een stel arbeiders van het ene naar het andere stembureau gereden. Uit de enclave Kaliningrad kwamen berichten over stemmen onder dwang. In totaal, zo meldde de Russische vrijwilligersorganisatie Golos, waren er om 17.30 uur Moskouse tijd 427 gevallen van schending van de Russische kieswet gemeld. Het totale aantal meldingen, de campagne meegerekend, kwam daarmee uit op 1.070. De stembusfraude lijkt daarmee ongeveer even groot als vijf jaar geleden, toen meer dan honderdduizend Moskovieten demonstreerden tegen de „gestolen verkiezingen”.

Kiesraadvoorzitter Pamfilova liet vanochtend weten dat in drie districten de verkiezingen ongeldig zullen worden verklaard. Dit zal echter weinig invloed hebben op het landelijke beeld, zo zei ze. Pamfilova liet ook weten enigszins verbaasd te zijn over de grote overwinning van Verenigd Rusland, maar wilde daar verder geen commentaar op geven. Klachten over de uitslag zullen serieus worden behandeld, zei ze.

Die klachten zijn er: Dmitri Ryzjkov, kandidaat namens Jabloko in de Siberische regio Altajski Kraj, had eerder laten weten dat hij beschikte over informatie over een ‘carrousel’: een groep studenten met blanco stempassen die langs de stembureaus van provinciehoofdstad Barnaoel trok.

1909IHNrusland1
Opvallend was ook dat de resultaten die zijn verzameld door vrijwilligersorganisatie Golos afwijken van de officiële uitslagen. „Natuurlijk zijn het geen eerlijke verkiezingen”, zei Dmitri Goedkov zondag voor stembureau 464. „Wij hebben bijvoorbeeld geen toegang gehad tot onafhankelijke media.” De afgelopen vijf jaar zat hij in het parlement voor de partij Rechtvaardig Rusland. Goedkov stelde vragen over de annexatie van de Krim, en vroeg opheldering over de Russische militairen die sneuvelden in Ruslands geheime oorlog in Oekraïne. Zowel zijn vader Gennadi als hijzelf werd daarom uit de partij gezet. Een terugkeer in het parlement leek er maandagmorgen niet in te zitten.

Goedkovs vrijwilligers lieten gisteren echter het hoofd niet hangen, maar trokken nog een fles open. „Dit zijn mijn derde verkiezingen”, zei één van hen opgewekt. „Allemaal verloren.”