Keen keld, wel een cameraatje en een kutleven

Foto van de Week Arjen van Veelen schrijft wekelijks over een nieuwsfoto. Vandaag: hoodvloggers en hangjongeren in Zaandam.

Hij heeft lange armen, de slungelige Zaanse vlogger Ismail Ilgün (19), armen als selfiesticks. Deze zomer begon hij zijn leven te filmen in de wijk Poelenburg. Wat de publieke omroep niet lukte – jonge, urban kijkers trekken, liefst online – lukte hem in een maand, met een goedkoop cameraatje, zonder belastinggeld, zonder gelikte crowdfundactie.

Verbluffend talent. En een bloedirritant rotzakje – zonder strafblad, mind you.

Zijn filmpjes zijn geen Sesamstraat, hij vlogt over de ondraaglijke leegheid van zijn bestaan. Zijn Big Brother-huis is de kansloze wijk Poelenburg. Hij gaat naar de sportschool, hangt met vrienden, gaat ‘met de boys’ naar het strand, organiseert een voetbaltoernooitje. Keen keld, zegt hij steeds. Zijn eigen straattaaltje voor: geen geld.

Net als Beatrix, meent hij dat de leugen regeert. Op het screenshot hierboven is hij (links in beeld voor de kijker) aan het schelden op de media, die alleen maar ‘negatieve shit’ over ze meldt. Nieuw is dat ze de oude media niet nodig hebben. Sommige van zijn hoodvlogs kregen ook voor de ophef honderdduizenden views – kijkersaantallen waar Jeroen Pauw goed voor betaald wordt. Ze spotten met die oude media. Zo filmden ze hoe Pauw voor de uitzending schattige grapjes maakte over zonnebrillen – om eenmaal live om te slaan („Ik praat niet met iemand die zijn zonnebril niet afzet”).

En die media kwamen inderdaad pas naar Poelenburg vanwege een relletje. Een blik in het krantenarchief: in de vijf jaar voor de rel verscheen er een handvol artikelen over de wijk, in de week erna ruim honderd. En die gingen niet over het sluiten van de fabrieken in dit voormalig gastarbeidersbolwerk, niet over de terugtrekkende overheid, de religieuze clubjes die in dat gat springen, de economie.

Geef desnoods de PvdA-hegemonie de schuld, maar don’t shoot the messenger.

Ismail Ilgün zit als ik dit schrijf in de cel. De premier noemde hem ‘tuig van de richel’, de Telegraaf een terrorist, op dumpert.nl is hij de ‘haakneusvlogger’.

Hij filmt zijn leven. Dus ook een gastje die een fietser slaat. Dankzij dat filmpje is die jongen opgepakt – de boys vormen, beetje dom, hun eigen camera-toezicht. Ook voor de mondelinge intimidatie van raadslid Juliëtte Rot – een moedige politica die het probleem van de hangjongeren aankaartte – leverde hij zelf het bewijs. Ergerlijk, die intimidatiepoging, wellicht ook strafbaar, maar het deed vooral denken aan de stijl waarmee Rutger Castricum groot werd.

De stijl waarmee Castricum trouwens Ella Vogelaar wegpestte. Dezelfde Vogelaar die het in haar socialistische hoofd had gehaald om geld te steken in arme wijken, waaronder Poelenburg. Vogelaar viel. Castricum en zijn boys kregen juist een zak geld van PvdA-minister Ronald Plasterk, om hun getreiter op de publieke omroep voort te zetten, opdat die de jeugd kon bereiken.

Je oogst wat je zaait.

Inmiddels moeten Vogelaarwijken juist bezuinigen op psychiatrie en schuldhulpverlening, burgers moeten de regie nemen. Et voilà, vlogger Ismail Ilgün. Hij zit in de schulden, hij kocht een cameraatje om via YouTube-advertentieinkomsten zijn schuld af te betalen, aldus het Algemeen Dagblad. Keen keld, wel een cameraatje en een kutleven.

De tiener is nu kanonnenvlees in een land dat normen en waarden heeft herontdekt. De retro-riedel van ‘keihard aanpakken’ en met vergeelde boekjes van Dalrymple zwaaien. Maar normen voor wie? Zoals documentairemaker Bibi Fadlalla opmerkte: andere treitervloggers, zoals die van StukTV, vandaliseerden een politiewagen, zij kregen een tv-contract.

Achter de grote bek van de hoodvloggers zit de stress van deurwaarders thuis en ruzie. „Er zijn dagen dat je honger hebt, echt honger”, zei een Zaanse hangjongere tegen NRC. Waarom gooien ze dan met eieren, kun je je afvragen – maar als het waar is dat kinderen in Nederland hongerig zijn (en waarom niet), is dat het schandaal.

Dit is geen YOLO-nihilisme. Treitervloggen is de taal van mensen die niet gehoord worden, om Martin Luther King te parafraseren.

Ilgün zelf zou met het gezag dat hij onder de lokale jeugd heeft positievere dingen kunnen doen. Probleem is: veel Nederlanders vinden hem een rat. Een Facebook-pagina die opriep om morgen ‘ratten te vangen’ in Poelenburg, om de wijk ‘vrij te krijgen van deze smerige diersoort’, waarbij ‘alle middelen geoorloofd’ zijn, kreeg in een mum van tijd 4.000 likes.

Die 4.000 intimidaties, praat daarover, met je normen en waarden.