Nieuwe UKIP-leider wil geen ‘Nigel-light’ zijn

De nieuwe voorvrouw van UKIP wil de verdeeldheid in haar partij tegengaan én ambieert een plek in de oppositie.

Nigel Farage draagt het leiderschap over aan Diane James tijdens de jaarlijkse UKIP-conferentie in Bournemouth. Foto Toby Melville/Reuters

Diane James wil als leider geen mindere kloon zijn van Nigel Farage, de man die de eurosceptische partij groot heeft gemaakt. ,,Ik ben geen Nigel-light’’, zei ze in haar overwinningstoespraak op het najaarscongres van UKIP in de Engelse badplaats Bournemouth.

Wat is de 56-jarige James — momenteel Europarlementariër, voor haar politieke loopbaan ondernemer en adviseur in de zorg — dan wel?

Ze is er in ieder geval van overtuigd dat haar partij nog bestaansrecht heeft, ook al heeft het Verenigd Koninkrijk ervoor gekozen uit de Europese Unie te stappen. “De uitkomst van het referendum staat iedere dag onder grotere druk”, hield ze het partijcongres voor.

Ze waarschuwde voor een lichte vorm van de Brexit, waarbij het VK mogelijk betrokken blijft bij de interne markt van de EU en als gevolg vrij verkeer van personen moet toestaan. “Dat is niet waar 17,4 miljoen Britten voor gestemd hebben”, zei ze.

“Ik ben voor Britse soevereiniteit om handelsakkoorden te sluiten met wie wij willen. Ik ben voor een immigratiesysteem waarbij wij mensen kunnen toelaten, ongeacht hun nationaliteit, die de vaardigheden bezitten die wij nodig hebben.”

Ze riep Theresa May op voor het einde van het jaar artikel 50, waarmee het VK officieel aankondigt uit de EU te stappen, in werking te laten treden. James:

“Voor UKIP zou dat het mooiste Kerstcadeau ooit zijn.”

James wil de partij “professionaliseren”. Ze doelde daarmee op de slepende ruzies en twisten binnen UKIP. Zo ligt Farage overhoop met, onder meer, Douglas Carswell, het enige Lagerhuislid namens UKIP. “Hij doet niks voor de partij”, zei Farage in een interview met Sky News in aanloop naar het congres. Enkele partijprominenten maakten bekend naar de Conservatieven over te stappen. Ook tijdens de leiderschapverkiezing lagen kandidaten met elkaar en met het partijbestuur overhoop.

Dat soort geharrewar moet ophouden, aldus James, die in haar toespraak minder grootspraak gebruikte dan Farage, maar doelmatig en helder haar boodschap overbracht:

“Wij moeten zorgen dat wij een winnend politiek apparaat hebben.”

Bij de vorige algemene verkiezingen gaf UKIP zo veel uit, dat de partij bijna failliet ging. Uiteindelijk wonnen ze 12,6 procent van de stemmen, en zijn ze daarmee de derde partij van het Verenigd Koninkrijk. Maar door het districtenstelsel hield de partij aan al die stemmen slechts één Lagerhuiszetel over.

James wil bij de volgende verkiezingen slimmer en gerichter te werk gaan. Ze kan dat doen door veel aandacht te besteden aan kiesdistricten waar UKIP nipt verloor van Labour, dat momenteel zeer zwak staat in de peilingen. Ze waarschuwde premier Theresa May alvast.

,”Als u op dit moment de televisie aan hebt, weet dat u naar de aanstaande oppositiepartij kijkt.”

Haar ambitie is helder. Het is aan James te laten zien dat de aanhang van UKIP meer is dan steun voor het charisma, de beloftes en de vlammende betogen van Nigel Farage.