Amerika 2016

Hillary Clinton beseft: Donald Trump kan president worden

Na een week waarin de gezondheid van de Amerikaanse presidentskandidaten de campagne domineerde, maakte Donald Trump zijn opwachting bij TV-dokter Oz. Hij toonde er zijn kracht.

Sony Pictures Entertainment via AP Donald Trump tijdens zijn bezoek aan 'The Dr. Oz Show'.

Donald Trump maakt een serieuze kans om president van de Verenigde Staten worden. De afgelopen week moet hij ook de laatste twijfelaars overtuigd hebben.

Het zijn niet eens de peilingen, waarin de voorsprong van de Democraat Hillary Clinton steeds verder slinkt. Volgens een peiling van CNN heeft Trump zelfs een voorsprong genomen in de belangrijke swing state Ohio, en staan beide kandidaten gelijk in het even zo cruciale Florida.

Het ligt ook niet aan het geblunder van Hillary Clinton, die geheimzinnigheid verkoos boven openbaarheid, toen ze afgelopen weekend onwel werd op een 9/11-bijeenkomst in New York. De longontsteking waarmee ze al enkele dagen bleek rond te lopen, had ze verborgen gehouden voor de buitenwereld. Clinton wilde geen geruchten over haar gezondheid voeden, maar bereikte precies het tegenovergestelde: haar gezondheid én haar neiging tot geheimzinnigheid domineerden deze campagneweek.

Maar het echte succes van Donald Trump vond elders plaats, in de studio van tv-dokter Mehmet Oz in New York. Trump maakte daar donderdag zijn medische gegevens openbaar. Althans: hij vertelde Dr. Oz wat algemeenheden, waaruit bleek dat hij weliswaar aan fors overgewicht lijdt en cholesterolmedicijnen slikt, maar verder in goede conditie is.

De tekst gaat verder onder de video:

Trump had de spanning dagenlang opgebouwd. Hij koos er niet voor Hillary Clinton aan te vallen op haar gezondheid, maar beloofde te laten zien hoe goed hij zelf in zijn vel zit. Hij maakte donderdag een A4-tje openbaar van zijn dokter, Harold Bornstein.

Dr. Oz, die bekend werd als vaste gast van Oprah Winfrey, heeft een goedbekeken medisch programma. Hij stelde medische vragen aan Trump, vergelijkbaar met een physical die de meeste Amerikanen jaarlijks doen. Zo leek het net alsof de presidentskandidaat echt onderzocht werd. „Dit wordt saai, ik ben gezond”, zei Trump.

Trump gaf toe dat hij veel fastfood eet, en al jarenlang te zwaar is (circa 107 kilo). Hij doet niet aan sport. Maar: „Ik sta voor zalen van 15.000 mensen, en ik gebruik dan mijn lichaam. Dat is heel gezond. Die zalen zijn heet, als sauna’s. Dat is een soort lichaamsbeweging.”

Formidabele kandidaat

De tv-show stelde inhoudelijk niet veel voor, maar toonde wat een formidabele kandidaat Trump is. Niet de pers, niet Hillary Clinton, maar Donald Trump bepaalt waar het gesprek deze campagne over gaat. Dagenlang ging het over niets anders dan de gezondheid van Hillary Clinton, en die van Donald Trump. Clinton zat thuis, met antibiotica, Trump beloofde elke dag op tv volledige openheid over zijn gezondheid. Met Dr. Oz wist hij zich verzekerd van maximale publiciteit.

Terwijl Amerika niet uitgepraat raakte over de gezondheid van de twee presidentskandidaten, kregen veel grotere onderwerpen niet of nauwelijks de aandacht die ze verdienden. The Washington Post deed een onthulling over onregelmatigheden bij de filantropische Donald J. Trump Foundation.

Hij raakte, ook grotendeels buiten het publieke oog, verstrikt in de zogeheten birther-kwestie. Dat is de complottheorie dat president Barack Obama niet in de Verenigde Staten zou zijn geboren. Trump heeft die theorie sinds 2011 omarmd, en begon er deze week weer over.

Hij zaaide zoveel verwarring, dat zijn campagneteam donderdagavond in een persbericht liet weten dat Trump niet langer gelooft dat Obama heeft gelogen over zijn geboorteland. Niet hij, maar Hillary Clinton had deze kwestie volgens Trump aangeroerd, in haar „gemene en achterbakse” campagne tegen Obama in 2008.

Trump komt met deze dingen weg, omdat hij bepaalt waar het gesprek over gaat. Een gezondheidsverklaring die niemand kende, dekte hem een week lang.

Hillary Clinton, die donderdag haar campagne hervatte, zag in Trumps dominantie op tv altijd een voordeel. Hij zou zijn eigen graf graven door zijn ongedisciplineerde gedrag, halve waarheden of grote leugens. Maar zo werkt het niet. Kiezers nemen die eigenschappen voor lief, omdat ze die van Trump verwachten. Hij is immers, zoals hij zelf vaak zegt, geen échte politicus.

Oude strategie werkt niet meer

Het Clinton-campagneteam beseft inmiddels dat de oude strategie – geef Trump alle ruimte – niet meer werkt. Woordvoerder Jennifer Palmieri liet tussen de regels haar frustratie merken, toen ze donderdag een verklaring naar de pers stuurde.

„Campagne voeren tegen een controversiële kandidaat als Donald Trump betekent dat het moeilijker is om je eigen verhaal te laten horen, over de toekomst van het land. We moeten er harder aan werken dat kiezers ons verhaal ook echt horen.”

Het team-Clinton heeft het door: Donald Trump kan gewoon president worden.

Blogger

Guus Valk

Guus Valk volgt als correspondent in de Verenigde Staten de verkiezingsstrijd. Eerder was hij Midden Oosten-correspondent en politiek redacteur in Den Haag voor NRC Handelsblad.