Een viking kan je prima vertrouwen

Wetenschappers willen graag alles verklaren, maar sommige dingen zijn echt moeilijk. Een van die raadsels is het opmerkelijke verschijnsel dat in Scandinavië mensen elkaar erg gemakkelijk vertrouwen. Ruim zes van de tien mensen zegt daar dat ze vinden dat de meeste mensen wel te vertrouwen zijn. Dat is een record. Alleen in Nederland én China is dat ook zó hoog. Wereldwijd zegt maar drie van de tien zoiets. In Frankrijk is zelfs maar twee van de tien mensen, in Duitsland vier van de tien. En wat vind jij zelf?

Maar waarom is het vertrouwen zo hoog in Scandinavië (en in Nederland)? Door het klimaat? Omdat er minder misdaad is? Dat kan ook best een gevolg zijn van dat onderlinge vertrouwen. Hetzelfde geldt voor de goed georganiseerde overheid als oorzaak.

Of zou het gewoon door de boeken van Pippi Langkous komen?

Een paar Deense wetenschappers hebben nu een origineel idee. Zij zeggen: het komt door de vikingen!

De vikingen? Dat zijn toch die wildemannen die in de middeleeuwen op drakenschepen uit het Noorden kwamen om kerken te plunderen en dorpen leeg te roven? Ja. Maar die Noormannen waren ook lange-afstandshandelaren. Overal in Europa dreven ze handel vanuit hun thuisbases in het Noorden. Vaak ook vanuit Friesland. Dus misschien scoort Nederland dáárom wel zo hoog. En och, misschien dat ze op die reizen hééél soms wel eens een klein beetje meeroofden.

En die supergoede vikinghandelaren konden niet lezen of schrijven. Al hun afspraken maakten ze mondeling. In vertrouwen dus. Wie dat vertrouwen schond, verloor zijn eer en kon niet meer handelen. Hij werd een paria. Zo ontstond de cultuur van vertrouwen. Misschien. Uit de vikingtijd stamt in ieder geval de uitdrukking: een man een man, een woord een woord.

Maar hoe zit dat dan in China?

Bron: Svendsen & Svendsen, Economic Systems juni 2016.